กริช

          กริชเป็นอาวุธประจำตัวที่เคยนิยมใช้กันมาในภาคใต้ ตลอดไปถึงมาเลเซีย ชวาและประเทศใกล้เคียง เคยเป็นอาวุธประจำชาติของชวาและเป็นอาวุธประจำชาติของมาเลเซีย เป็นเครื่องบ่งถึงความเป็นชายชาตรี ฐานะทางสังคม ฐานะทางเศรษฐกิจและยศถาบรรดาศักดิ์ ของผู้เป็นเจ้าของหรือของตระกูล โดยเฉพาะการใช้กริชในภาคใต้ตอนล่าง นิยมกันอย่างแพร่หลายทั้งไทยพุทธและไทยมุสลิม มีความเชื่อและเกี่ยวกันกับวัฒนธรรมอื่นๆ แต่กริชถือเป็นอาวุธที่ห้ามพกพาในที่ชุมชน

      ลักษณะลวดลายรูปแบบและกรรมวิธีการทำกริช เชื่อกันว่ามีความสัมพันธ์กับปรากฏการณ์ธรรมชาติ ที่เกี่ยวถึงอำนาจอันมีความสำคัญต่อชีวิตและเนื้อของผู้เป็นเจ้าของ ในการทำกริชเล่มหนึ่งๆ ต้องสรรหาเหล็กมาถึง ๒๐ ชนิด นำมาหลอมรวมกันด้วยกระบวนการและพิธีกรรมที่ถูกต้อง บางตำนานของชวามลายูว่ารูปแบบของกริชที่มีความแหลมยาวนั้นเลียนแบบมาจากเขี้ยวเสือและความคดของตัวกริชเลียนแบบมาจากเปลวไฟอันเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญและมีอำนาจสามารถขจัดภัยอันตรายและอัปมงคลทั้งปวงและอาจนำโชควาสนาอีกด้วย

           กริชที่นิยมใช้ในภาคใต้ ส่วนมากเป็นกริชแบบปัตตานี เช่น กริชนกพังกะ (นกพังกะมีสีปีกและตัวเขียว ปากยาว สีปากแดงอมเหลือง คอขาวบ้างแดงบ้าง เป็นสัตว์กินปลา  และขุดรูบริเวณที่ดินลาดชัน) ซึ่งมีทั้งนกพังกะตัวผู้และตัวเมีย เช่น นักพังกะตัวผู้วิธีสังเกต จมูกงอน มีผม มีเคลา แต่ตัวเมียลักษณะจมูกยาว แหลม เป็นต้น

        กริชหัวลูกไก่ ด้ามกริชหัวลูกไก่ในยุคแรก ลักษณะทั่วไปเป็นรูปคนมีมือและเท้ามองเห็นชัดเจน หรือได้รับการพัฒนาโดยการลดทอนและเพิ่มเติมบางส่วนตามความเชื่อของท้องถิ่นได้แก่ มือและเท้าหายไป คงไว้เฉพาะส่วนจมูกและตา เพิ่มเติมคือส่วนหงอนคล้ายลูกไก่

คติความเชื่อเกี่ยวกับกริชในภาคใต้

1.กริชมัชปาหิต เป็นกริชยุคแรก ด้ามทำเป็นรูปเทพเจ้า ใช้เป็นเครื่องรางของขลังในการประกอบพิธีกรรมของฮินดูส่วนกลางของกริชมีรอยแตกทะลุ เชื่อกันว่ามีความขลังมากกว่ากริชที่ไม่มีรอยทะลุ

2.กริชหัวนกพังกะ สกุลช่างปัตตานี เป็นอาวุธที่มีความขลังและอภินิหารในตัว เช่น ส่วนด้ามเป็นรูปสัตว์ที่มีอิทธิฤทธิ์ในการป้องกันภัยให้กับเจ้าของ ส่วนใบกริชเล่มนี้มีเนื้อส่วนแตกร้าวที่เกิดบนใบของอาวุธทุกชนิด จะนำโชคลาภและความแคล้วคลามาสู่เจ้าของ

3. กริชอาเนาะแล สกุลช่างสุมาตรา ด้ามทำเป็นรูปหนังตะลุงชวา ตาชนิดตรง มีรอยแตกเป็นร่องยาวตรงกลาง ตลอดความยาวของใบกริช เชื่อกันว่าเป็นกริชนำโชคมาสู่เจ้าของ

4. กริชนาฆอ (นาค) เป็นกริชที่มีการแกะสลักเป็นตัวพญานาคในใบกริช ตามความเชื่อของชนบางกลุ่มในภูมิภาคนี้ที่นับถือพญานาคว่าเป็นสัตว์ที่มีฤทธิ์ ให้ความคุ้มครองและบันดาลความอุดมสมบูรณ์ด้านการเกษตรแก่เจ้าของ