1. หน้าหลัก
  2. ›
  3. เนื้อหา
  4. ›
  5. ห้องอาชีพหลักของชาวใต้ (Occupation Room)
  6. ›
  7. ครบถีบ
ห้องอาชีพหลักของชาวใต้ (Occupation Room)

ครบถีบ

7 ต.ค. 2569 21:19 น. Tanawat Chuchote 16 ครั้ง
ครบถีบ

ครกถีบหรือครกเหยียบ ถือว่าเป็นเครื่องมือตำข้าวชนิดหนึ่ง ที่ชาวบ้านใช้กันทั่วไปในอดีตเพราะเป็นเครื่องทุ่นแรงได้ดีกว่าตำข้าวด้วยตะลุมพุก หรือครกทิ่มข้าว (ครกตำข้าวด้วยสาก)

           ครกถีบหรือครกเหยียบ ถือว่าเป็นเครื่องมือตำข้าวชนิดหนึ่ง ที่ชาวบ้านใช้กันทั่วไปในอดีตเพราะเป็นเครื่องทุ่นแรงได้ดีกว่าตำข้าวด้วยตะลุมพุก หรือครกทิ่มข้าว (ครกตำข้าวด้วยสาก)

             องค์ประกอบครกถีบ

          มีตัวครก ซึ่งส่วนใหญ่นิยมทำจากไม้เนื้อแข็ง ไม่ใช้ไม้เนื้ออ่อน เนื่องจากไม้เนื้ออ่อนมีโอกาสแตกหรือชำรุดได้ง่ายเมื่อได้รับแรงกระแทกจากการตำข้าวเป็นเวลานาน 

            วิธีใช้ครกถีบ

       เริ่มจากนำข้าวกล้องหรือข้าวเปลือกที่ตากแดดแล้วใส่ลงในครก โดยไม่ใส่จนเต็ม เนื่องจากอาจทำให้ข้าวหกหรือกระเด็นออกจากครก สำหรับข้าวเปลือกจำเป็นต้องตากแดดให้เมล็ดข้าวด้านในแห้งก่อนนำมาตำ เพราะหากเมล็ดข้าวยังมีความชื้น เมื่อถูกตำอาจทำให้เมล็ดข้าวสารหักได้ ขณะที่ข้าวเปลือกที่ตากแดดแล้วจะช่วยให้เมล็ดข้าวสารไม่หัก บริเวณปากครกจะมีกระเปาะสำหรับครอบปากครก ทำจากกาบหมากหรือสังกะสี เพื่อป้องกันไม่ให้ข้าวกระเด็นออกมาในขณะตำข้าว ผู้ตำจะใช้ครั้งละ ๑ คน โดยยืนหันหน้าเข้าหาครก เท้าข้างหนึ่งเหยียบบริเวณปากหลุม ส่วนปลายเท้าอีกข้างเหยียบลงบนโคนก้นครกถีบ จนโคนก้นครกถีบเกือบถึงก้นหลุม ขณะเดียวกันส่วนปลายของก้นครกถีบจะกระดกขึ้น เมื่อยกเท้าที่เหยียบโคนก้นครกถีบออก ครกจะตกลงกระแทกข้าวภายในหลุม จากนั้นจึงทำซ้ำอย่างต่อเนื่อง จนรำข้าวถูกขัดออกจากเมล็ดและได้เมล็ดข้าวขาวตามต้องการ จึงหยุดถีบ 

กลับรายการ