เหลาะ

           เหลาะ เป็นเครื่องส่งสัญญาณที่นิยมใช้ในสมัยก่อน เพื่อแจ้งความเคลื่อนไหวให้เป็นที่สังเกต ใช้สำหรับการนัดหมาย ตลอดจนใช้แจ้งเหตุร้าย โดยสามารถแบ่งตามลักษณะการใช้สอยออกเป็น มี ๒ ประเภท ได้แก่ เหลาะสำหรับแขวนคอสัตว์มี ๔ แบบ และเหลาะ ๒ ไม้

          เหลาะสำหรับแขวนคอสัตว์ มี ๔ รูปแบบ ดังนี้

๑.     เหลาะป้องและเหลาะเปลือกเมล็ดตาล 

๒.     เหลาะไม้รูปทรงกระบอก โดยลูกเหลาะอยู่ภายใน 

๓.     เหลาะไม้รูปทรงกระบอก โดยลูกเหลาะอยู่ภายนอก 

๔.     เหลาะไม้รูปทรงรี ทำจากไม้เนื้อแข็ง 

เหลาะประเภทนี้ใช้สำหรับแขวนคอสัตว์ ได้แก่ วัว ควาย และช้าง เมื่อสัตว์ออกไปหากิน ลูกเหลาะจะกระทบกับตัวเหลาะ ทำให้เกิดเสียงดังและเป็นสัญญาณให้สามารถสังเกตตำแหน่งของสัตว์ได้ นอกจากนี้ เหลาะมักถูกตีในช่วงเช้าตรู่ เพื่อเป็นสัญญาณบอกให้ทราบว่า ในช่วงสายผู้ใหญ่บ้านจะมีการประชุมลูกบ้าน 

          เหลาะ ๒ ไม้

เป็นเหลาะที่สามารถใช้ไม้เพียงชิ้นเดียวหรือทำเป็นรูปแบบเหลาะ ๒ ไม้ก็ได้ หรืออาจทำจากไม้ไผ่ที่มีขนาดใหญ่และเนื้อหนา เหลาะประเภทนี้ใช้สำหรับตีเพื่อแจ้งเหตุร้าย โดยจะตีในจังหวะที่เร่งเร็วและต่อเนื่องเป็นเวลานาน บางครั้งอาจตีติดต่อกันประมาณครึ่งชั่วโมง ปัจจุบันเครื่องมือสื่อสารที่ทันสมัยได้แพร่หลายอย่างกว้างขวาง ส่งผลให้การใช้เหลาะลดความนิยมลง และยังคงพบการใช้งานอยู่ในบางพื้นที่ชนบทที่ห่างไกลเป็นหลัก