เรือนข้าวหรือลอมข้าว

          เรือนข้าวหรือลอมข้าว คือ สถานที่สำหรับเก็บรวบรวมข้าวที่ชาวนาภาคใต้นำมาเก็บไว้เป็นกองขนาดใหญ่ ภายในอาคารที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นโรงเก็บข้าวโดยเฉพาะ หรืออาจเป็นอาคารหลังเดียวกับที่พักอาศัย ข้าวที่นำมาเก็บจะอยู่ในลักษณะเป็น เลียงข้าว ที่ไม่เปียกน้ำ การนำข้าวมาจัดเก็บให้เป็นกอง เรียกว่า “ดับข้าว” โดยเริ่มจากการนำเสื่อมาปูลาดให้เต็มพื้นที่ จากนั้นนำเลียงข้าวมาจัดวางเรียงเป็นแถว โดยจัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมหรือวงกลม และเว้นระยะห่างจากฝาห้อง โดยให้หัวเลียงข้าวหันเข้าหาผู้ทำการดับ หรือหันเข้าด้านใน และวางเลียงข้าวให้เหลื่อมทับกันประมาณ ๑/๓ ของความยาวเลียง จากนั้นจึงวางเลียงข้าวแถวต่อไปให้เชื่อมต่อกับแถวแรก และดำเนินการในลักษณะเดียวกันจนเต็มพื้นที่ เมื่อเต็มพื้นที่แล้วจึงเริ่มดับข้าวชั้นใหม่ โดยวางซ้อนขึ้นไปตามวิธีเดิม จนได้เป็นกองข้าวสูงเท่ากับความสูงของห้องเก็บข้าว ตามคตินิยมในอดีต ชาวนาบางท้องถิ่นนิยมดับข้าวใน วันศุกร์ เนื่องจากเชื่อว่าเป็นวันเกิดของพระแม่โพสพ เทพเจ้าแห่งข้าว และก่อนเริ่มดำเนินการดับข้าว จะมีการประกอบพิธีตามความเชื่อ 

       ลอมข้าวยังเป็นสิ่งที่แสดงถึงฐานะของเจ้าของ ผู้ที่มีลอมข้าวขนาดใหญ่และมีจำนวนหลายลอม แสดงให้เห็นว่ามีที่นาหลายแปลง ในอดีตเฒ่าแก่ซึ่งทำหน้าที่พิจารณาฐานะของฝ่ายชายและฝ่ายหญิงก่อนการแต่งงานมักใช้การดูลอมข้าวเป็นส่วนหนึ่งในการพิจารณาฐานะทางเศรษฐกิจของอีกฝ่าย การเก็บข้าวในลักษณะลอมช่วยรักษาคุณภาพของข้าว ในอดีตชาวนานิยมเก็บข้าวไว้ในลอมนานหลายปี แต่ในปัจจุบันมักเก็บไว้เพียงระยะเวลาหนึ่ง เมื่อได้ราคาที่พอใจจึงขายข้าวทั้งลอม หรือทำการนวดข้าวแล้วนำไปจำหน่ายให้แก่พ่อค้า ฟ