เเกะเก็บข้าว

          แกะ เป็นเครื่องมือสำหรับเก็บข้าวที่ใช้ในบางท้องถิ่นของภาคใต้ ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าเริ่มมีการประดิษฐ์และนำมาใช้ตั้งแต่เมื่อใด ทราบเพียงว่าชาวภาคใต้ได้สืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมในการทำและใช้แกะมาตั้งแต่สมัยโบราณเป็นเวลายาวนานจนยากที่จะค้นหาหลักฐานเกี่ยวกับจุดเริ่มต้นได้ 

         ลักษณะการทำและการใช้แกะ 

แกะเป็นเครื่องมือสำหรับเก็บข้าวที่ประดิษฐ์ขึ้นอย่างเรียบง่าย แต่มีคุณค่าและประโยชน์ในการใช้งาน รูปร่างโดยรวมมีลักษณะคล้ายเรือ ประกอบด้วยส่วนสำคัญ ๓ ส่วน ได้แก่ 

๑. ตาแกะ ทำจากเหล็กกล้า โดยช่างทำแกะนิยมใช้เหล็กสำหรับทำเลื่อย นำมาทำเป็นคมลักษณะคล้ายมีด แล้วตอกฝังไว้กับกระดานแกะ 

๒.กระดานแกะ ทำจากไม้เนื้อแข็งหรือไม้ชนิดเบา โดยช่างทำแกะนิยมใช้ไม้ตีนเป็ดหรือไม้แค ซึ่งมีน้ำหนักเบา นำมาทำเป็นรูปสี่เหลี่ยมคางหมู มีลักษณะเป็นแผ่นหนาประมาณครึ่งเซนติเมตร โดยส่วนล่างจะหนากว่าส่วนบนเล็กน้อย ส่วนบนใช้สำหรับตอกฝังตาแกะให้ตั้งขนานกับกระดานแกะ ส่วนล่างฝังติดอยู่กับด้ามแกะ 

๓. หลอดแกะหรือด้ามแกะ ทำจากไม้ไผ่เรียว โดยบริเวณกึ่งกลางจะเจาะช่องให้มีขนาดเท่ากับความหนาของกระดานแกะ เพื่อใช้ฝังกระดานแกะให้ติดกันอย่างแน่นหนา 

           วิธีการใช้แกะเก็บข้าว 

ในการใช้แกะเก็บข้าว ผู้ใช้จะสอดแกะไว้ระหว่างนิ้วกลางกับนิ้วนาง สามารถใช้มือขวาหรือมือซ้ายได้ตามความถนัด จากนั้นใช้นิ้วชี้และนิ้วโป้งจับรวงข้าว แล้วนำรวงข้าวมาทาบกับคมแกะ ใช้คมแกะตัดบริเวณคอรวงข้าวทีละรวงจนหมด ส่วนมืออีกข้างใช้สำหรับรวบรวงข้าวที่เก็บด้วยแกะ เมื่อรวงข้าวที่เก็บได้เต็มกำมือ จะนำไปวางไว้ในบริเวณที่แห้ง แล้วเก็บต่อไปจนได้อีกหนึ่งกำมือ จากนั้นนำรวงข้าวมารวมกัน ตัดต้นข้าวที่ติดมากับรวงออก แล้วผูกรวงข้าวให้แน่นเป็น เลียงข้าว เพื่อนำไปเก็บไว้ใน ลอมข้าว ต่อไป