สถาบันทักษิณคดีศึกษาเป็นหน่วยงานของรัฐ มีฐานะเทียบเท่ากับคณะหนึ่งของมหาวิทยาลัยทักษิณ ได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2523 ปัจจุบันตั้งอยู่ ณ บ้านอ่าวทราย ตำบล เกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา ในเนื้อที่ 25 ไร่ 1 งาน 36.11 ตารางวา
เป้าหมายในการจัดตั้งสถาบันทักษิณคดีศึกษา ขึ้นก็เพื่อบรรลุภาระสำคัญด้านการศึกษา อนุรักษ์และส่งเสริมพัฒนาเกี่ยวกับสังคม-วัฒนธรรมภาคใต้ ภาระหน้าที่หลักของสถาบันจึงได้แก่