ตำรับยากัญชาสถาบันทักษิณคดีศึกษา

ตำรายาพื้นบ้านภาคใต้ที่มีกัญชาเป็นส่วนประกอบ ( ข้อมูห้องวรรณกรรมท้องถิ่น )

การวิเคราะห์ตำรายาพื้นบ้านภาคใต้ที่มีกัญชาเป็นส่วนประกอบ จำนวน 217 ตำรับ

ตำรับที่ 1 ยาริดสีดวง

๏ยาริดสีดวง หัวอุตพิด 1 หัวกลอย 1 หัวเอาะดำ[1] 1 หัวบุก 1 ขมิ้นอ้อย 1 พริก 1 ดีปลีเชือก 1 กัญชา 1 โกฐเขมา 1 ข่าทั้ง 2 ราดำ 1 เจ็ดหมูนดอกแดง[2] 1 ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง ริดสีดวงหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 48260230 ชื่อเรื่อง: ตำรายาและความเชื่อทางไสยศาสตร์

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1

 

 

หัวอุตพิด 1

หัวกลอย 1

หัวเอาะดำ 1

หัวบุก 1

ขมิ้นอ้อย 1 พริก 1

ดีปลีเชือก 1

โกฐเขมา 1

ข่าทั้ง 2

ราดำ 1

เจ็ดหมูนดอกแดง 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงแล้วกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 2 ยาไฟพระอาทิตย์

๏ยานี้ชื่อไฟพระอาทิตย์เผาริดสีดวงทั่วสารพางค์ แต่เทียมคอลงไปถึงทวารดุจจะไฟฟ้าผ่า แลริดสีดวงหาที่อาศัยมิได้เลย ยานี้เสกด้วยคาถาฉิดรัต[3] เอาใบตับเต่า 1 ดองดึง 1 ส้มกุ้ง 1 กัญชา 1 บุกรอ 1 บอระเพ็ด 1 ไพล 1 กระชาย 1 แห้วหมู 1 รากชะพลู 1 สัตตบุษย์ 1 พริกหาง 1 ดีปลี 1 กระวาน 1 ลูกจันทน์ 1 โกฐสอ 1 โกฐเขมา 1 กานพลู 1 ชะราแดง 1 สะค้าน 1 ขิง 1 เจตมูลเพลิงหนัก 15 เท่ายาทั้งนี้ตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งกินเท่าลูกพุทราหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56260004 ชื่อเรื่อง: ตำรายาของโบราณของครูแวน ณ ตะกั่วทุ่ง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1

 

 

ใบตับเต่า 1

ดองดึง 1

ส้มกุ้ง 1

บุกรอ 1

บอระเพ็ด 1

ไพล 1

กระชาย 1

แห้วหมู1

รากชะพลู 1

สัตบุด 1

พริกหาง 1 ดีปลี 1

กระวาน 1

ลูกจันทน์ 1

โกฐสอ 1

โกฐเขมา 1

กานพลู 1

ชะราแดง 1

สะค้าน 1

ขิง 1

เจตมูลเพลิง 15 เท่า

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งแล้วกิน

4) ขนาดการใช้ยา: กินขนาดเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 3 ยาแก้ริดสีดวง

๏ภาคหนึ่งเล่าหนา ริดสีดวงให้ขี้เลือดเหลวไหล หัวกลอย สัก อุตพิด หัวกระดาดแดงใส่ ใบกัญชา พริกไทยด้วยกันสิ่งละบาททั้งนั้น ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง เท่าลูกพุทรา กินข้าวมิช้า โรคากลับหายฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220067 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (อย่างละ 1 บาท)

ยาผง

ใบกัญชา 1 บาท

 

หัวกลอย

สัก

อุตพิด

หัวกระดาษแดง

พริกไทย

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงแล้วกิน

4) ขนาดการใช้ยา: กินขนาดเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 4 ยาริดสีดวง 12 จำพวก

ยาริดสีดวง 12 จำพวก ท่านให้เอากัญชา 2 บาท ขิงแดง 1 บาท ใบสะเดา 2 บาท ใบมะตูม 2 บาท ใบคนทีสอ 2 บาท ใบทองหลางใบมน 2 บาท ยาทั้งนี้ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกินแก้ริดสีดวง 12 จำพวก เสียงก็ดีตามิตกก็สว่าง ยานี้ใช้ได้มามากแล้ว

1) ที่มา: เลขทะเบียน 55220065 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 2 บาท

ขิงแดง 1 บาท

ใบสะเดา 2 บาท

ใบมะตูม 2 บาท

ใบคนทีสอ 2 บาท

ใบทองหลางใบมน 2 บาท

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงแล้วกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 5 ยาริดสีดวงในทวาร

๏ยาริดสีดวงในทวาร ท่านให้เอาดีปลี 1 พริก 2 ส่วน ขิง 4 ส่วน เจตมูล 8 ส่วน กัญชา 2 ส่วน บดให้ละเอียดละลายน้ำผึ้งกิน แก้ริดสีดวงในทวารหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 45260068 ชื่อเรื่อง: ตำรายานายหิ้น โชติอัมมร

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 2 ส่วน

 

ดีปลี 1 ส่วน

พริก 2 ส่วน

ขิง 4 ส่วน

เจตมูล 8 ส่วน

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดให้ละเอียดละลายน้ำผึ้งแล้วกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 6 ยาแก้ริดสีดวงทวาร

๏ตำรับยาแก้ริดสีดวงทวาร ขนานหนึ่ง เอาดีปลี 1 ใบหนาด 1 ไพล 1 ขิงแห้ง 1 กัญชา 1 รากมะแว้งต้น 1 รากมะแว้งเครือ 1 รากมะเขือขื่น 1 บุกรอ 1 กลอย 1 อุตพิด 1 เอาทั้ง 5 เปลือกมะมุด 1 ดินสิวดิบ[4] 1 สารส้ม 1 เอาเสมอภาคตำผงให้ละเอียด เอาน้ำมะนาว น้ำส้มซ่า เอาน้ำสิ่งละพอเสมอภาคใส่กระทะอุ่นไฟให้ร้อน แล้วเอาผงใส่ลงจึงกวนให้แห้งจึงให้กินหนักสลึงหนึ่ง แก้ริดสีดวงอันบังเกิดขึ้นในทวารนั่นแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน อ.180.010 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยากวน

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

ดีปลี 1

ใบหนาด 1

ไพล 1

ขิงแห้ง 1

รากมะแว้งต้น 1 รากมะแว้งเครือ 1

รากมะเขือขื่น 1

บุกรอ 1

กล้วย 1

อุตพิด 1 เอาทั้ง 5

เปลือกมะมุด 1

 

ดินสิวดิบ 1

สารส้ม 1

น้ำมะนาว

น้ำส้มซ่า

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยาในสัดส่วนที่เท่ากันมาตำผงให้ละเอียด เอาน้ำมะนาว น้ำส้มซ่าใส่ในกะทะอุ่นไฟให้ร้อนเอาผงใส่ลงจึงกวนให้แห้งแล้วกิน

4) ขนาดการใช้ยา: กินแต่ละครั้งหนัก 1 สลึง

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 7 ยาแก้ริดสีดวงมองคร่อ

๏ยาแก้ริดสีดวงมองคร่อหืดไอ ให้ผอมเหลือง มันให้ลงบ้างให้หิวหาแรงมิได้ ท่านให้เอาดินประสิวขาว 2 บาท รากส้มกุ้ง 2 บาท กลอย 1 บาท ดาษทั้ง[5] 2 สิ่งละ 1 บาท บุกรอ 2 บาท พริก 1 ตำลึง ดีปลี 1 บาท กระเทียม 2 บาท เกลือสินเธาว์ 1 บาท ขิง 1 บาท เจตมูลเพลิง 2 บาท ไพล 1 บาท กัญชา 1 บาท รากเขือขื่น[6] 1 บาท รากมะแว้งทั้งสอง 1 บาท ใบหนาด 1 บาท ใบเหนียด[7] 1 บาท ใบคนทีสอ 1 บาท ฝักส้มป่อย 1 บาท ยาทั้งนี้ตำเป็นผงแล้วจึงเอาน้ำมะขามเปียกถ้วย 1 น้ำมะกรูดทะนาน 1 น้ำส้มทั้งนี้เคี่ยวให้เดือดแล้วใส่เครื่องยาผง เอาการบูรใส่ลง 2 บาท เคี่ยวให้ปั้นเป็นกลอนได้ แล้วกินเช้าเย็นเท่าลูกพุทราหายทีเดียวแลได้เคยรักษามามากแล้วฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 58260078 ชื่อเรื่อง: ตำรายาฉบับนายอรุณ แก้วสัตยา เล่ม 4

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอน

กัญชา 1 บาท

 

 

ดินประสิวขาว 2 บาท

รากส้มกุ้ง 2 บาท

กลอย 1 บาท

ดาษทั้ง 2 สิ่งละ 1 บาท

บุกรอ 2 บาท

พริก 1 ตำลึง

ดีปลี 1 บาท

กระเทียม 2 บาท

เกลือสินเธาว์ 1 บาท

ขิง 1 บาท

เจตมูนเพลิง 2 บาท

ไพล 1 บาท

รากเขือขื่น 1 บาท

รากมะแว้งทั้งสอง 1 บาท

ใบหนาด 1 บาท

ใบเหนียด 1 บาท

ใบคนทีสอ 1 บาท

ฟักส้มป่อย 1 บาท

มะขามเปียกถ้วย 1

น้ำมะกรูดทะนาน 1

น้ำส้ม

การบูรใส่ลง 2 บาท

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาเคี่ยวให้พอปั้นเป็นลูกกลอนได้

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินเช้าและเย็น

ตำรับที่ 8 ยาริดสีดวงเลือดตก

๏ยาริดสีดวงเลือดตก เอาบุกรอ 1 กลอย 1 กระดาดแดง กระดาดขาว 3 ชะราดำ ชะราขาว ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ กระวาน 1 กานพลู 1 กัญชา 1 ลูกสะค้าน 1 พริก 1 เอาเท่ายาทั้งหลายบดละลายน้ำผึ้งรวงกินเท่าลูกพุทรา แก้ริดสีดวงในปาก ท้อง คอ หายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 26220173 (อ.170.052) ชื่อเรื่อง: ตำราไสยเวท ลักษณะแมวและตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

 

บุกรอ 1

กลอย 1

กระดาดแดง

กระดาดขาว 3

ชะราดำ

ชะราขาว

ลูกจันทน์

ดอกจันทน์

กระวาน 1

กานพลู 1

ลูกสะค้าน 1

พริก 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดลายน้ำผึ้งรวง

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 9 ยากลอน กินแก้ริดสีดวง 7 จำพวก

๏ยากลอน กินแก้ริดสีดวง 7 จำพวก เอาน้ำเปลือกมะรุม 1 น้ำทองหลางทั้ง 2 น้ำใบผักเป็ด 1 น้ำใบสลอดน้ำ 1 น้ำใบสลอดกินลง น้ำมันเปรียงพะโค 1 ยาเจ็ดสิ่งนี้ เอาน้ำละขันเคี่ยวให้งวด แล้วเอาน้ำผึ้งรวงขัน 1 โกฐสอ 1 บาท ลูกกระวาน 2 สลึง กานพลู 1 บาท เทียนดำ 2 สลึง เทียนขาว 1 บาท สมอเทศ 1 บาท สมอไทย 1 บาท ดีปลี 2 สลึง ขิงแห้ง 2 สลึง ลูกจันทน์ 2 สลึง กัญชา 2 บาท กะสารส้ม[8] 1 บาท ยาดำ 1 บาท ยา 13 สิ่ง บดให้แหลกกับน้ำผึ้ง ปรุงลงในน้ำยาที่เคี่ยวนั้นแล้วเคี่ยวให้เป็นลูกกลอน กินแก้ริดสีดวงแห้งและผอมเหลือง ทั้งมองคร่อและไอให้คอทรวงอกแห้ง แก้ริดสีดวง 7 จำพวกซึ่งทำเพด[9]ต่าง ๆ ทั้งกินข้าวได้และยาขนานนี้หาค่ามิได้แก้มามากแล้วดีนักฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 38220075 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอน

กัญชา 2 บาท

 

 

เปลือกมะรุม 1

น้ำทองหลางทั้ง 2

น้ำใบผักเป็ด 1

น้ำใบสลอดน้ำ 1

น้ำใบสลอดกินลง

น้ำมันเปรียงพะโค 1

น้ำผึ้งรวงขัน 1

โกฐสอ 1 บาท

ลูกกระวาน 2 สลึง

 

กานพลู 1 บาท

เทียนดำ 2 สลึง

เทียนขาว 1 บาท

สมอเทศ 1 บาท

สมอไทย 1 บาท

ดีปลี 2 สลึง

ขิงแห้ง 2 สลึง

ลูกจันทน์ 2 สลึง

กะสารส้ม 1 บาท

ยาดำ 1 บาท

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดให้แหลกกับน้ำผึ้ง ปรุงลงในน้ำยาที่เคี่ยวนั้นแล้วเคี่ยวให้เป็นลูกกลอน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 10 ยาริดสีดวงทั้ง 9 จำพวก

๏ยาริดสีดวงทั้ง 9 จำพวก ท่านให้เอาบุก 1 กลอย 1 อุตพิด 1 ขิงแห้ง 1 เจตมูลเพลิง 1 กระดาดแดง 1 หัวดองดึง 1 ดีปลี 1 เอาสิ่งละ 1 บาท โกฐสอ 1 โกฐเขมา 1 กระวาน 1 กานพลู 1 ลูกจันทน์ 1 รากจิงจ้อ 1 ทั้งนี้เอาสิ่งละ 1 บาท กัญชา 2 บาท พริกเท่ายาทั้งหลายตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งกินเท่าลูกพุทราจำเพาะริดสีดวงในคอในทวารในท้อง ตกมูกเลือดหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56260004 ชื่อเรื่อง: ตำรายาโบราณของครูแวน ณ ตะกั่วทุ่ง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 2 บาท

 

บุก 1 บาท

กลอย 1 บาท

อุตพิด 1 บาท

ขิงแห้ง 1 บาท

เจตมูนเพลิง 1 บาท

กระดาดแดง 1 บาท

หัวดองดึง 1 บาท

ดีปลี 1 บาท

โกฐสอ 1 บาท

โกฐเขมา 1 บาท

กระวาน 1 บาท

กานพลู 1 บาท

ลูกจันทน์ 1 บาท

รากจิงจ้อ 1 บาท

พริก 1 บาท

 

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงละลายน้ำผึ้ง

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 11 ยาริดสีดวงทวาร 9 จำพวก

๏ยาริดสีดวงทวาร 9 จำพวก ให้เอาดองดึง 1 ดีปลี 1 โกฐสอ 1 โกฐเขมา 1 โกฐหัวบัว 1 สมุลแว้ง 1 ลูกจันทน์ 1 ดอกจันทน์ 1 ชะราดำ 1 ชะราขาว 1 กระวาน 1 กานพลู 1 เอาสิ่งละบาท กลอย 3 บาท กระดาดแดง 3 บาท บุก 1 หัวอุตพิด 1 ขิง 1 กัญชา 1 เอาสิ่งละ 1 ตำลึง เจตมูลเพลิง 1 ตำลึง 1 บาท พริก 3 ตำลึง ตำเป็นผงละลายด้วยน้ำผึ้งกินแก้ริดสีดวง แก้ลมจุกเสียดแลสวิงสวายแลทนท้องและเลือดตกหมกเน่าในท้องหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56260004 ชื่อเรื่อง: ตำรายาโบราณของครูแวน ณ ตะกั่วทุ่ง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 ตำลึง

 

 

ดองดึง 1 บาท

ดีปลี 1 บาท

โกฐสอ 1 บาท

โกฐเขมา 1 บาท

โกฐหัวบัว 1 บาท

สมุลแว้ง 1 บาท

ลูกจันทน์ 1 บาท

ดอกจันทน์ 1 บาท

ชะราดำ 1 บาท

ชะราขาว 1 บาท

กระวาน 1 บาท

กานพลู 1 บาท

กลอย 3 บาท

กระดาดแดง 3 บาท

บุก 1 ตำลึง

หัวอุตพิด 1 ตำลึง

ขิง 1 ตำลึง

เจตมูลเพลิง 1 ตำลึง 1 บาท

พริก 3 ตำลึง

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงละลายด้วยน้ำผึ้งกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 12 ยาริดสีดวงในอก

ริดสีดวงในอกให้เสียดสีข้างให้ปวดอกให้กินยานี้ก่อนฯ ... ขนานหนึ่ง ต้มกินภายใน โคกสูน[10] 1 รากกลอย 1 กระดาดทั้ง 2 ลูกจันทน์ 1 โกฐสอ 1 โกฐเขมา 1 ว่านน้ำ 1 กรามพลู[11] 1 เทียนดำ 1 เทียนขาว 1 เทียนเยาวพาณี 1 สมุลแว้ง 1 กัญชา 1 พริก 1 ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกินแก้ลมแก้เสลด แก้ริดสีดวง แก้โรคแลหืดไอหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260047 ชื่อเรื่อง: ตำรายาลมฤๅษี

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1

 

 

โคกสูน 1

รากกลอย 1

กระดาดทั้ง 2

ลูกจันทน์ 1

โกฐสอ 1

โกฐเขมา 1

ว่านน้ำ 1

กรามพลู1

เทียนดำ 1

 

เทียนขาว 1

เทียนเยาวพาณี 1

สมุนแว้ง 1

พริก 1

 

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 13 ยาแก้ริดสีดวงแห้งแลมองคร่อ

๏แก้ริดสีดวงแห้งแลมองคร่อ แก้ริดสีดวงผอมเหลืองแลออกทวารทั้ง 9 และสารพัดริดสีดวงทั้งปวง และปะรวดปะรัง [12]เป็นเลด[13] อยู่นั้นก็ดี สารพัดริดสีดวงแลคุดทะราดเป็นฝีเปื่อยพังหนองในทวารไหลไปก็ดีขึ้นอยู่ก็ดี รักษามิฟังยาก็ดีเป็นอุปทุมแลไส้เลื่อนไส้ลามก็ตามก็ดี ปรี[14] ไปเปื่อยลามอยู่มิหายก็ดี ยิ่งเป็นชำรั่วเป็นหนองในทวารไหลไปก็ดี เอาเทียนทั้ง 5 โกฐกักเกรา 1 โกฐพุงปลา 1 โกฐจุฬาลัมพา 1 โกฐก้านพร้าว 1 ลูกจันทน์ 1 ดอกจันทน์ 1 ตรีกระตุก 1 กัญชา 1 สะค้าน 1 เอาสิ่งละ 2 สลึง ระย่อม 1 สน 1 สมุลแว้ง 1 อบเชย 1 ขอบนาง[15] ทั้ง 2 ทศกร[16] 1 เฟื้อง สารหนู 1 เฟื้อง สาร[17] และชาด[18] บดให้ละเอียด เอาเบื้องต้นไปขึ้นเอาสาร[19] และชาด[20] ใส่ลง เอาน้ำมะกรูดบีบลงคั่วไปกว่าน้ำมะกรูดจะแห้งคั่วให้ได้ 3 ทีแลสารกับชาดนั้นเกรียมแล้วประสมเข้าด้วยกันกับยานั้นแล้วเอาที่จุดไฟลูกนั้นเป็นกระสาย เอาพิมเสน 1 เฟื้อง ฝิ่น 1 สลึง บดปั้นเท่าเม็ดพริกไทยเล่า 3 กิน 3 เม็ด กินข้าวไม่ได้กินแต่เม็ด 1 บำบัดพยาธิทั้งปวงหายมามากแล้วดีจริงฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 58260010 ชื่อเรื่อง: ตำรายาวัดบางทีง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอนเท่าเม็ดพริกไทย

กัญชา 1

 

 

เทียนทั้ง 5

โกฐกัดเกรา 1

โกฐพุงปลา 1

โกฐจุฬาลัมพา 1

โกฐก้านพร้าว 1

ลูกจันทน์ 1

ดอกจันทน์ 1

ตรีกระตุก 1

สะค้าน 1 เอา 2 สลึง

ระย่อม 1

สน 1

สมุลแว้ง 1

อบเชย 1

ขอบชะนาง ทั้ง 2

ขัณฑสกร 1 เฟื้อง

สารหนู 1 เฟื้อง

ชาด

น้ำมะกรูด

พิมเสน 1 เฟื้อง

ฝิ่น 1 สลึง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดละเอียด นำสารหนูและชาดหรดี น้ำมะกรูดลงไปคั่ว นำตัวยามาผสม ใช้น้ำมะกรูดเป็นกระสาย เติมพิมเสน ฝิ่น แล้วนำมาปั้นขนาดเท่าเม็ดพริกไทย

4) ขนาดการใช้ยา: กิน 3 เม็ดจะช่วยให้กินข้าวได้ กิน 1 เม็ดช่วยบำบัดพยาธิทั้งปวง

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 14 ยาแก้ริดสีดวงผอมเหลือง

๏แก้ริดสีดวงผอมเหลือง ให้เอาเปลือกมะรุม 1 กุ่มทั้งสอง ทองหลางทั้ง 2 ผักเป็ด 1 ใบสลอดกินลง 1 ขิงสด 1 ตำเอาน้ำสิ่งละชาม เปรียงพระโคจอก 1 น้ำผึ้ง 1 ทะนาน เคี่ยวให้ข้น เอากระวาน 1 กัญชา 1 พริกล่อน 1 ขิง 1 เอาสิ่งละ 1 สลึง โกฐสอ 1 โกฐเขมา 1 กานพลู 1 เทียนดำ 1 เทียนขาว 1 สมอเทศ 1 สมอไทย 1 ดีปลี 1 สารส้ม 1 ยาดำ 1 เอาสิ่งละ 1 บาท ตำผงกวนแต่พอปั้นได้เป็นลูกกลอน กินแก้ริดสีดวงผอมเหลือง ผอมแห้ง มองคร่อ หืดไอ พยาธิในท้อง เป็นก้อนก็หาย เจ็บกระดูกเมื่อยขบทั้งตัวและเจ็บศีรษะไรฟัน ตีนหนักเบาก็สะดวกดี กินอาหารก็สบาย เสียงก็ดี ละลายเสมหะมีให้แต่งยานี้ผู้ใด ๆ กินเสมือนหนึ่งสุรามฤตแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 58260010 ชื่อเรื่อง: ตำรายาวัดบางทีง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอน

กัญชา 1 สลึง

 

 

เปลือกมะรุม 1 (ตำเอาน้ำสิ่งละชาม)

กุ่มทั้ง 2 (ตำเอาน้ำสิ่งละชาม)

ทองหลางทั้ง 2 (ตำเอาน้ำสิ่งละชาม)

ผักเป็ด 1 (ตำเอาน้ำสิ่งละชาม)

ใบสลอดกินลง 1 (ตำเอาน้ำสิ่งละชาม)

ขิงสด 1 (ตำเอาน้ำสิ่งละชาม)

เปรียงพระโคจอก 1

น้ำผึ้ง 1 ทะนาน

กระวาน  1 สลึง

พริกล่อน 1 สลึง

ขิง 1 สลึง

โกฐสอ 1 บาท

โกฐเขมา 1 บาท

กานพลู 1 บาท

เทียนดำ 1 บาท

เทียนขาว 1 บาท

สมอเทศ 1 บาท

สมอไทย 1 บาท

ดีปลี 1 บาท

สารส้ม 1 บาท

ยาดำ 1 บาท

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงแล้วกวนแต่พอปั้นได้เป็นลูกกลอนกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 15 ยาริดสีดวงงอก

ริดสีดวงงอกท่าเบา[21]แลหัวเหน่า ...ยานี้กินประกอบยาต้มเอาบุกรอ 1 เฟื้อง ขิงแห้ง 1 บาท ดีเกลือ 1 บาท 1 สลึง อุตพิด 2 สลึง กลอย 1 สลึง กระดาดแดง 1 สลึง ลูกจันทน์ 1 สลึง โกฐสอ 2 สลึง โกฐเขมา 2 สลึง กระวาน 2 สลึง การบูร 1 เฟื้อง เทียนดำ 1 เฟื้อง เทียนขาว 1 เฟื้อง เทียนเยาวพาณี 1 เฟื้อง สมุลแว้ง 1 เฟื้อง กัญชา 5 ตำลึง 2 สลึง พริก 5 ตำลึง 2 สลึง ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน แก้บมเสลด[22] ริดสีดวงบาน แก้ทุกโรคแก้ได้สิ้นแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน อ.181.016 ชื่อเรื่อง: ตำรายารักษาโรคริดสีดวงและโรคอื่น ๆ

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 5 ตำลึง 2 สลึง

 

 

บุกรอ 1 เฟื้อง

ขิงแห้ง 1 บาท

ดีเกลือ 1 บาท 1 สลึง

อุตพิด 2 สลึง

กลอย 1 สลึง

กระดาดแดง 1 สลึง

ลูกจันทน์ 1 สลึง

โกฐสอ 2 สลึง

โกฐเขมา 2 สลึง

กระวาน 2 สลึง

การบูร 1 เฟื้อง

เทียนดำ 1 เฟื้อง

เทียนขาว 1 เฟื้อง

เทียนเยาวพาณี 1 เฟื้อง

สมุลแว้ง 1 เฟื้อง

พริก 5 ตำลึง 2 สลึง

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 16 ยาอายุวัฒนะ

๏ยาริดสีดวงในท้องในทวาร บุก 1 กลอย 1 อุตพิด 2 บาท ดองดึง 2 บาท ดีปลี 2 บาท ขิง 3 บาท กระดาดแดง 3 บาท กระดาดขาว 3 บาท บอระเพ็ด 1 บาท เจตมูลเพลิง 1 บาท จิงจ้อ 1 ตำลึง 1 บาท กัญชา 2 บาท พริกเท่ายาทั้งหลายจึงเอาลูกจันทน์ 1 ดอกจันทน์ 1 โกฐสอ 1 โกฐเขมา 1 กานพลู 1 กระวาน 1 เทียนทั้ง 2 ยาทั้งนี้สิ่งละ 1 บาท บดประสมเข้าด้วยกับยาทั้งหลายตำละเอียด เอามูตรวัวดำ 1 น้ำผึ้งรวง 1 เอาเท่ายาทั้งหลายใส่เหล้าเคี่ยวข้นให้ตกเย็นแล้วจึงเอาไว้ ริดสีดวงในท้องในทวาร ไอ หิด[23] มืดตา พยาธิทั้งหลายก็หาย จำเริญอายุ ยานี้ชื่อว่าอายุวัฒนะฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน อ.171.003 ชื่อเรื่อง: พิธีตั้งศาลบวงสรวงทำการมงคลและตำรายาเลือด

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว (เหล้า)

กัญชา 2 บาท

 

 

บุก 1

กลอย 1

อุตพิด 2 บาท

ดองดึง 2 บาท

ดีปลี 2 บาท

ขิง 3 บาท

กระดาดแดง 3 บาท

กระดาดขาว 3 บาท

บอระเพ็ด 1 บาท

เจตมูนเพลิง 1 บาท

จิงจ้อ 1 ตำลึง 1 บาท

พริกเท่ายาทั้งหลาย

ลูกจันทน์ 1 บาท

ดอกจันทน์ 1 บาท

โกฐสอ 1 บาท

โกฐเขมา 1 บาท

กานพลู 1 บาท

กระวาน 1 บาท

เทียนทั้ง 2 อย่างละ 1 บาท

มูตรวัวดำ 1

น้ำผึ้งรวง 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดประสมกัน แล้วนำมาตำละเอียด เอามูตรวัวดำ 1 น้ำผึ้งรวง 1 เอาเท่ายาทั้งหลายใส่เหล้าเคี่ยวจนข้นและทิ้งไว้ให้เย็น

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 17 ยาลม

๏ยาลม ท่านให้เอาพริก 1 กระเทียม 1 ลูกจันทน์ 1 ดอกจันทน์ 1 เทียนทั้ง 5 กระวาน 1 กัญชา 1 พิลังกาสา 1 หัวดองดึง 1 เท่ากันตำผงลายน้ำผึ้งรวงกิน 3 เวลาลมทั้งปวงแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 47260049 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

พริก 1

กระเทียม 1

ลูกจันทน์ 1

ดอกจันทน์ 1 เทียนทั้ง 5

 

กระวาน 1

พิลังกาสา 1

หัวดองดึง 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงลายน้ำผึ้งรวง

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กิน 3 เวลา

ตำรับที่ 18 ยาแก้ลม

๏ยาแก้ลม เกิดขึ้นให้ราก มันอยากคาวหวาน เบื่อปลา ปู หอย ครั้นกินเข้าไปแล้วให้เสียดในท้องแลซี่โครงทั้งสอง มักให้จุกอกแล้วแล่นไปจับเอาทับหินขึ้นก็ไม่ได้เหน็ดเสียวทั้งฝ่ามือฝ่าเท้า ลมนี้เป็นแก่ผู้ใดผู้นั้นอายุน้อย ถ้าจะแก้เอากัญชา 1 ตำลึง มันเนย[24] 1 ตำลึง ฝิ่นหนึ่งตำลึง น้ำตาลทราย 1 ตำลึง ลูกจันทน์ 2 บาท พริกไทย 2 บาท หอมแดง 2 บาท น้ำผึ้งใส่ลงในน้ำมะพร้าวนาฬิเกเคี่ยวให้เป็นยางมะตูม แล้วเอาลูกสมอ 1 ลูกฝ้ายอ่อนปอกใส่ลง เคี่ยวให้ซึมไปในลูกสมอกิน 3 วันหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260014 ชื่อเรื่อง: ตำรายา ไสยศาสตร์

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว

กัญชา 1 ตำลึง

 

 

มันเนย 1 ตำลึง

ฝิ่น 1 ตำลึง  

น้ำตาลทราย 1 ตำลึง

 

ลูกจันทน์ 2 บาท

พริกไทย 2 บาท หอมแดง 2 บาท

 

น้ำผึ้ง

น้ำมะพร้าวนาฬิเก

ลูกสมอ 1

ลูกฝ้ายอ่อน

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาเคี่ยวให้เป็นยางมะตูมแล้วเอาลูกสมอ 1 ลูกฝ้ายอ่อนปอกใส่ลง เคี่ยวให้ซึมไปในลูกสมอ

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กิน 3 วันหาย

ตำรับที่ 19 ยาชิมัคสี

๏ยาแก้ลม ประกอบยานี้ ท่านให้เอากระเทียมแดง 1 ปีป 1 สน 1 ขิง 1 กระเทียม 1 พริกไทยล่อน 1 กัญชา 1 ดองดึง 1 น้ำอ้อยแดง 2 จอก ลายกอกกินแล ยานี้ชื่อชิมัคสีฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260047 ชื่อเรื่อง: ตำรายาลมฤๅษี

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1

 

 

กระเทียมแดง 1

ปีป 1

สน 1

ขิง 1 กระเทียม 1

 

พริกไทยล่อน 1

ดองดึง 1

น้ำอ้อยแดง 2 จอก

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาละลายกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 20 ยาลม

๏ยาลม เอาพริก 1 ดีปลีสาม ขิงสอง ผิวมะกรูด 1 ใบสมอทะเล 1 รากเจตมูลเพลิง 1 ตรีผลา 1 กัญชา 1 เอาเท่ายาทั้งหลายตำผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสายฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220046 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

พริก 1

ดีปลี 3

ขิง 2

ผิวมะกรูด 1

ใบสมอทะเล 1

 

รากเจตมูลเพลิง 1

ตรีผลา 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสาย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 21 ยาลม

๏ยาลม เอาพริก 1 ดีปลีสาม ขิงสอง ผิวมะกรูด 1 ใบสมอทะเล 1 รากเจ็ตมูนเพลิง[25] 1 ตรีผลา 1 กัญชา 1 เอาเท่ายาทั้งหลาย ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสายฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน  61220010 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

พริก 1

ดีปลี 3

ขิง 2

ผิวมะกรูด 1

ใบสมอทะเล 1

 

รากเจ็ตมูนเพลิง 1

ตรีผลา 1

 

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสาย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 22 ยาพระอานนท์

๏ยาพระอานนท์ ให้เอาหัวบุกทั้งสามสิ่ง 2 สลึง เจตมูลเพลิง 2 สลึง พริก 2 สลึง ขิงแห้ง 1 บาท ข่าใหญ่ 2 บาท พิมเสน 5 ตำลึง การบูร 2 บาท หอยขม 1 บาท บินกาหนี[26] 1 สลึง สะค้าน 5 ตำลึง ลูกจันทน์ 1 สลึง ยาดำ 1 บาท กัญชา 2 บาท 1 สลึง รากทนดี 1 สลึง เทียนดำ 1 สลึง เทียนแดง 1 สลึง ใบลาน้อย[27] 1 สลึง กานพลู 1 สลึง ผักหนอก[28] 1 สลึง ยา 21 สิ่ง ตำกินแก้ลมทั้งหลายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 58260099 ชื่อเรื่อง: ตำรายาหมอสรรค์ อัสโดดร เล่ม 4

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 2 บาท 1 สลึง

 

 

หัวบุกทั้งสามสิ่ง 2 สลึง

เจตมูนเพลิง 2 สลึง

พริก 2 สลึง

ขิงแห้ง 1 บาท

ข่าใหญ่ 2 บาท

พิมเสน 5 ตำลึง

การบูร 2 บาท

หอยขม 1 บาท

บินกาหนี 1 สลึง

สะค้าน 5 ตำลึง

ลูกจันทน์ 1 สลึง

ยาดำ 1 บาท

รากทนดี 1 สลึง

เทียนดำ 1 สลึง

เทียนแดง 1 สลึง

ใบลาน้อย 1 สลึง

กานพลู 1 สลึง

ผักหนอก 1 สลึง

-

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำให้ละเอียด

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 23 ขี้ผึ้งตำราหลวงปิดลมปิดประตูลม

๏ขี้ผึ้งตำราหลวงปิดลมปิดประตูลม เครื่องยา 8 ตำลึง 1 บาท 3 สลึง กัญชา 7 ตำลึง 2 บาท พริกไทย 15 ตำลึง (1 ชั่ง 10 ตำลึง 3 บาท 3 สลึง) ขี้ผึ้งหนัก 1 ตำลึง น้ำมันการบูร 2 บาท กำยานหนัก 2 บาท ชนรูจิอ หนัก 2 บาท กระเทียมสามหัว เลนหนัก 1 เฟื้อง ตำให้ผงเคี่ยวขึ้นใส่ผาแดงเถิด ปิดหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 60260063 ชื่อเรื่อง: ตำรายา คาถาอาคม

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:      

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว

กัญชา 7 ตำลึง 2 บาท

 

เครื่องยา 8 ตำลึง 1 บาท 3 สลึง

พริกไทย 15 ตำลึง

ขี้ผึ้งหนัก 1 ตำลึง

น้ำมันการบูร 2 บาท

กำยานหนัก 2 บาท

ชนรูจิอ หนัก 2 บาท

กระเทียมสามหัว

เลนหนัก 1 เฟื้อง

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำให้เป็นผงแล้วนำไปเคี่ยวขึ้นผาแดงแล้วนำไปปิดตรงประตูลม

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 24 ยานารายณ์สังหาร

๏ยาชื่อนารายณ์สังหาร ขนานนี้เสกสรรพเลือด เอาโหราบอน 1 ชะราขาว 1 ลูกจันทน์ 1 มหาหิงคุ์ 1 ขิง 1 การบูร 1 น้ำสานทอง[29] 1 กัญชา 1 สิ่งละ 2 สลึง พริกไทย 1 บาท 2 สลึง ดองดึง 1 บาท 2 สลึง เจตมูลเพลิง 3 บาท ชะพลู 2 บาท 3 สลึง ดีปลี 1 บาท ทำเป็นผงสำหรับละลายได้ แก้ลมบำรุงธาตุด้วย

1) ที่มา: เลขทะเบียน 55220065 ชื่อเรื่อง: ตำรับยา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 2 สลึง

 

โหราบอน 2 สลึง

ชะราขาว 2 สลึง

ลูกจันทน์ 2 สลึง

มหาหิงคุ์ 2 สลึง

ขิง 2 สลึง

การบูร 2 สลึง

น้ำสานทอง 2 สลึง

พริกไทย 1 บาท 2 สลึง

ดองดึง 1 บาท 2 สลึง

เจตมูลเพลิง 3 บาท

ชะพลู 2 บาท 3 สลึง

ดีปลี 1 บาท

-

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาทำเป็นผงสำหรับละลายกับกระสายยากิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 25 ยาแก้ลม

๏ยาแก้ลม เอาขมิ้นอ้อย 1 บาท 1 สลึง เจตมูลเพลิง 3 บาท ดองดึง 1 สลึง กัญชา 1 สลึง ขิง 3 สลึง ดีปลี 1 สลึง ทนดี 4 สลึง สมอเทศ 1 บาท สมอไทย 1 บาท มะขามป้อม 1 บาท บดละลายน้ำผึ้งรวง 2 ส่วน น้ำอ้อยแดง 1 กินเท่าลูกพุทรา กินเช้าค่ำให้ได้เดือน 1 อยู่จนเฒ่าจนแก่หาพยาธิมิได้เลย แก้ลมพิษ 7 จำพวก

1) ที่มา: เลขทะเบียน 26220536 (อ.170.063) ชื่อเรื่อง: ตำรามหาชัยและตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 สลึง

 

 

ขมิ้นอ้อย 1 บาท 1 สลึง

เจตมูนเพลิง 3 บาท

ดองดึง 1 สลึง

ขิง 3 สลึง

 

ดีปลี 1 สลึง

ทนดี 4 สลึง

สมอเทศ 1 บาท

สมอไทย 1 บาท

มะขามป้อม 1 บาท

น้ำผึ้งรวง 2 ส่วน

น้ำอ้อยแดง 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดละลายน้ำผึ้งรวง 2 ส่วน น้ำอ้อยแดง 1

4) ขนาดการใช้ยา: กินขนาดเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินเวลาเช้าและค่ำ กินให้ได้ 1 เดือน

ตำรับที่ 26 ยาลม

๏ยังลมอันหนึ่ง ให้เจ็บหัวประดุจทั่วสารพางค์ครัน ๆ ตามเดือน 3 ตามเดือนลมนั้น เหน็ดฝ่าตีนถึงกระหม่อมมันให้เหม็นปาก เอายานี้ หัวหอมแดง 1 ตาเสียแต้ง 1 พริกล่อน 1 กัญชา 1 ปีป 1 สะเดา 1 คนทีสอ 1 ยาทั้งนี้เท่ากันตำจงละเอียดเอาเหล้าเป็นกระสายยานี้ฯ

          1) ที่มา: เลขทะเบียน 46220001 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

หัวหอมแดง 1

ตาเสียแต้ง 1

พริกล่อน 1

ปีป 1

สะเดา 1

คนทีสอ 1

เหล้า

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำให้ละเอียดเอาเหล้าเป็นกระสายยา

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 27 ยาลมทั้งหลาย 8 จำพวก

๏ยาลมทั้งหลาย 8 จำพวก เจ็บข้อตีนข้อมือนี้แลคอคือดังนี้ เอาจันทน์ทั้ง 3 เทียนทั้ง 5 โกฐทั้ง 5 เอาเจตมูลเพลิง 1 ราก รากชะพลู 1 หรดาล 1 สมุลแว้ง 1 อบเชย 1 พริก 1 ขิงแห้ง 1 ลูกจันทน์ 1 ดอกจันทน์ 1 กระวาน 1 กานพลู 1 เกลือสินเธาว์ 1 สารส้ม 1 น้ำสารทอง 1 แฝก 1 เปลือกหอยขม 1 บอระเพ็ด 1 กัญชา 1 พริกเอาเท่ายาทั้งหลายละลายน้ำผึ้งรวงกินหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 26220161 (อ.130.015) ชื่อเรื่อง: พระอัยการเบ็ดเสร็จ ตำรายา เวทมนตร์คาถา เทพจรและคัมภีร์ประถมจินดา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

 

จันทน์ทั้ง 3

เทียนทั้ง 5

โกฐทั้ง 5

เจตมูนเพลิง 1 ราก

รากชะพลู 1

หรดาล 1

สมุลแว้ง 1

อบเชย 1

พริก 1

ขิงแห้ง 1

ลูกจันทน์ 1

ดอกจันทน์ 1

กระวาน 1

กานพลู 1

เกลือสินเธาว์ 1

สารส้ม 1

น้ำสารทอง 1

แฝก 1

เปลือกหอยขม 1

บอระเพ็ด 1

พริกเอาเท่ายาทั้งหลาย

 

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามา (ทำเป็นผง) ละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 28 ยาสุขไส

๏สุขไส ยาแก้ลม 16 จำพวก เอาการบูร 1 ใบสะเดา 2 บาท หัสคุณเทศ 2 บาท สมุลแว้ง 1 ตำลึง 1 บาท เทียนดำ 1 ตำลึง 1 บาท โกฐกระดูก 1 ตำลึง 2 บาท ลูกจันทน์เทศ 1 ตำลึง 3 บาท ดอกบุนนาค 2 ตำลึง พริกไทย 2 ตำลึง 1 บาท ขิงแห้ง 2 ตำลึง 2 บาท ดีปลี 2 ตำลึง 3 บาท กัญชา 3 ตำลึง ตำเป็นผงลายน้ำผึ้งกิน เสกด้วยสัพสีตีโย 7 ที กินเท่าลูกพุทรา ผู้ใดกินยานี้ รูปงามเสียงเพราะ มีกำลังดังนารายณ์ ตาดังพญาครุฑ จำเริญอายุสม ให้วัดนาการ[30] เป็นมหาวิเศษนัก

1) ที่มา: เลขทะเบียน 63270062 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:               

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 3 ตำลึง

การบูร 1

ใบสะเดา 2 บาท

หัสคุณเทศ 2 บาท

สมุลแว้ง 1 ตำลึง 1 บาท

เทียนดำ 1 ตำลึง 1 บาท

โกฐกระดูก 1 ตำลึง 2 บาท

ลูกจันทน์เทศ 1 ตำลึง 3 บาท

ดอกบุนนาค 2 ตำลึง

พริกไทย 2 ตำลึง 1 บาท

ขิงแห้ง 2 ตำลึง 2 บาท

ดีปลี 2 ตำลึง 3 บาท

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงลายน้ำผึ้งกิน เสกด้วยสัพสีตีโย 7 ครั้ง

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 29 ยานารายณ์สังหาร

๏ยาชื่อนารายณ์สังหาร แก้เลือดลมจุกเสียดเอาโหราบอน 1 ชะราขาว 1 ลูกจันทน์ 1 สมอพิเภก 1 ขิง 1 การบูร 1 กานพลู 1 น้ำประสานทอง 1 กัญชาสิ่ง 2 สลึง พริกไทย 1 บาท 2 สลึง ดองดึง 1 บาท 2 สลึง เจ็ตหมูนเพลิง[31] 2 บาท รากชะพลู 2 บาท 2 สลึง ดีปลี 1 บาท ทำเป็นผงสำหรับละลายได้แก้สำหรับผสมบำรุงธาตุด้วยฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 48260028 ชื่อเรื่อง: ตำรายาพระอินทอง (ฉบับ 1-4)

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชาสิ่ง 2 สลึง

 

 

โหราบอน 1

ชะราขาว 1

ลูกจันทน์ 1

สมอพิเภก 1

ขิง 1

การบูร 1

การพลู 1

น้ำประสานทอง 1

พริกไทย 1 บาท 2 สลึง

ดองดึง 1 บาท 2 สลึง

เจ็ตหมูนเพลิง 2 บาท

รากชะพลู 2 บาท 2 สลึง

ดีปลี 1 บาท

-

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาทำเป็นผงสำหรับละลายกับกระสายยากิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 30 ยาแก้ลมจุกเสียด

๏ยาแก้ลมจุกเสียด ท่านให้เอาจิงจ้อ 1 ดอกจันทน์ 1 กระวาน 1 กานพลู 1 ใบสะเดา 1 ใบคาครอง[32] 1 ใบทองหลางใบมน 1 ใบมะกล่ำเครือ 1 ใบรักขาว 1 ตากแดดจงแห้งแล้วชั่งเอาสิ่งละ 2 สลึง กัญชา 1 บาท พริก 1 ตำลึง 3 สลึง ตำผงละลายน้ำผึ้งกินก็ได้น้ำร้อนก็ได้กินหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56260004 ชื่อเรื่อง: ตำรายาโบราณของครูแวน ณ ตะกั่วทุ่ง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 บาท

 

 

จิงจ้อ 2 สลึง

ดอกจันทน์  2 สลึง

กระวาน 2 สลึง

กานพลู  2 สลึง

ใบสะเดา 2 สลึง

ใบคาครอง 2 สลึง

ใบทองหลางใบมน 2 สลึง

ใบมะกล่ำเครือ 2 สลึง

ใบรักขาว 2 สลึง

พริก 1 ตำลึง 3 สลึง

น้ำผึ้ง

น้ำร้อน

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งกินก็ได้น้ำร้อนก็ได้

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 31 ยาลมจุกเสียดทั้งปวง

๏ยาลมจุกเสียดทั้งปวง เอาอุตพิด 1 หัวตองเกียด 1 กระดาดแดง 1 แห้วหมู 1 ดองดึง 1 ใบสะเดา 1 ใบมะตูม 1 ใบหัสคุณทั้งสอง จิงจ้อ 1 เจตมูลเพลิง 1 เพชรสังฆาต 1 กรานพลู[33] 1 ชะราทั้งสอง ใบคนที 1 กัญชา 1 พริก 1 ใบสวาด 1 เห็ดขี้วัว 1 ลูกจันทน์ 1 ขิง 1 กระเทียม 1 กระวาน 1 เอาเท่ากันบดละลายน้ำผึ้งรวงกิน แก้ลมจุกอกแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน อ.180.014 ชื่อเรื่อง: ตำรายารักษาโรคต่าง ๆ

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

อุตพิด 1

หัวตองเกียด 1

กระดาดแดง 1

แห้วหมู 1

ดองดึง 1

ใบสะเดา 1

ใบมะตูม 1

ใบหัสคุณทั้งสอง

จิงจ้อ 1

เจตมูนเพลิง 1

เพชรสังฆาต 1 กานพลู 1

ชะราทั้งสอง

ใบคนที 1

พริก 1

ใบสวาด 1

เห็ดขี้วัว 1

ลูกจันทน์ 1

ขิง 1

กระเทียม 1

กระวาน 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 32 ยาลมตะคริวแลลมทั้งหลาย

๏ยาลมตะคริวแลลมทั้งหลาย ท่านให้เอาเปลือกมะตูม 1 เปลือกขี้เหล็ก 1 เปลือกหอยขม 1 บอระเพ็ด 1 กัญชา 1 เจตมูลเพลิง 1 พริกเท่ายาทั้งหลาย ตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งกิน น้ำมะนาวก็ได้ น้ำข่า น้ำขิง น้ำกระเทียมก็ได้ ถ้าลมจับมันให้สลบไปฟื้น

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56260004 ชื่อเรื่อง: ตำรายาโบราณของครูแวน ณ ตะกั่วทุ่ง

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:               

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1

 

 

เปลือกมะตูม 1

เปลือกขี้เหล็ก 1

เปลือกหอยขม 1

บอระเพ็ด 1

เจตมูนเพลิง 1

พริก

น้ำผึ้ง

น้ำมะนาว

 

น้ำข่า

น้ำขิง

น้ำกระเทียม

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งกิน น้ำมะนาวก็ได้ น้ำข่า น้ำขิง น้ำกระเทียมก็ได้

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 33 ยาลมตามืด ลมตีนตายมือตาย

๏ยาลมตามืด ลมตีนตายมือตาย เอายาดำ 2 บาท หาหึง[34] 2 บาท โหราตีนหมา 2 บาท 1 ตำลึง พริกล่อน 4 บาท 4 ตำลึง ดีปลีเชือก 2 บาท กานพลู 1 บาท เทียนขาว 2 บาท ขิงแห้ง 1 บาท เจตหมูนเพลิง[35] 2 ตำลึง กัญชา 1 บาท 2 สลึง ตำผงละลายน้ำร้อนก็ได้ น้ำส้มซ่าก็ได้ ส้มมะกรูดกินหายฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 35220080 (1922.101) ชื่อเรื่อง: ตำราเครื่องยาไข้ของเณรขุย

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 บาท 2 สลึง

 

 

ยาดำ 2 บาท

หาหึง 2 บาท

โหราตีนหมา 1 ตำลึง 2 บาท

พริกล่อน 4 บาท 4 ตำลึง

ดีปลีเชือก 2 บาท

กานพลู 1 บาท

เทียนขาว 2 บาท

ขิงแห้ง 1 บาท

เจตหมูนเพลิง 2 ตำลึง

น้ำร้อน

น้ำส้มซ่า

น้ำมะกรูด

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำร้อนก็ได้ น้ำส้มซ่าก็ได้ น้ำมะกรูดกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 34 ยามงคลทิพย์

๏ ยาแก้ลมระดูไข้ทั้งสามระดูนี้ เมื่อรักษาคลายขึ้นแล้ว กลับให้เป็นแพด[36]ตามระดู ไข้มันให้เหน็ดเสียวสะทกสะท้านตีนตายมือตาย เสียวเย็นขึ้นไปทั่วสารพางค์ จึงประกอบยาแก้ประจุลม พระพรหมโลกสำแดงแต่งยาไว้ให้คนทั้งหลายอาศัยว่าไข้จำพวกนี้ว่าเกิดแก่บุคคลปัจจุบันตาย จึงเอายามงคลทิพย์เข้าแก้ ท่านให้เอากานชา[37] 1 ตำลึง กรามภู[38] 2 บาท ลูกจันทน์ 2 บาท พริกล่อน 1 ตำลึง เจตหมูนแดง[39] 1 ตำลึง เปล้าทอง 1 ตำลึง รากชะพลู 1 บาท ลูกกระหวาน[40] 1 บาท ดีปลี 2 สลึง หัวกลอยบุกรอ 1 อุตพิด 1 สลึง ยาทั้งนี้ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงปั้นกลอนเท่าปลายก้อย กินวันสามเวลาตามกำลัง ที่จะกินได้ยานี้ท่านบอกไว้ให้พิจารณาตามกล่าวมาถ้าถูกตามลักษณะถึงหายไข้ ลมจำพวกนี้เกิดเสมือนกัน ให้ยานี้แก้ ตามลักษณะจึงจะหาย ยานี้ชื่อมงคลทิพย์ ค่า 10 ตำลึงฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220102 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอนเท่าปลายนิ้วก้อย

กานชา 1 ตำลึง

 

 

กรามภู 2 บาท

ลูกจันทน์ 2 บาท

พริกล่อน 1 ตำลึง

เจตหมูนแดง1 ตำลึง

เปล้าทอง 1 ตำลึง

 

รากชา 1 ตำลึง

ลูกกระหวาน 1 บาท

ดีปลี 2 สลึง

หัวกลอย

บุกรอ 1

อุตพิด 1 สลึง

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง ปั้นลูกกลอนเท่าปลายก้อย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินวันสามเวลา ตามกำลังที่จะกินได้

ตำรับที่ 35 ยามงคลทิพย์

๏ยาแก้ลมฤดูไข้ทั้งสาม เมื่อรักษาคลายขึ้นมาแล้วมันกลับให้เป็น เพด[41]ฤดูไข้ ให้เหน็ดให้เสียวทุกสะท้าน[42] ตีนตายมือตายเสียแล่นขึ้นไปทั่วสารพางค์ จึงประกอบยาเข้าแก้ประจุลมในสกลธาตุพรมโลก สำแดงแต่งยาไว้ให้คนทั้งหลายอาศัย ว่าไข้จำพวกนี้เกิดแก่บุคคลผู้ใด ปัจจุบันตาย จึงท่านให้เอายามงคลทิพย์เข้าแก้ เอากัญชา 1 ตำลึง ลูกกานพลู 2 บาท ลูกจันทน์ 2 บาท พริกล่อน 1 ตำลึง เจตมูลแดง 1 ตำลึง เปล้าทอง 1 ตำลึง รากชะพลู 1 ตำลึง ลูกกระวาน 1 บาท ดีปลี 2 สลึง หัวกลอย 1 สลึง บุกรอ 1 สลึง อุตพิด 1 สลึง ยาทั้งนี้ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง ปั้นกลอนเท่าก้อยกินวันสามเพลา ตามกำลังที่จะกินได้ ยานี้ท่านบอกไว้ให้พิจารณาตามกล่าวมา ถูกตามลักษณะถึงไม่ไข้ลมจำพวกนี้เกิดเหมือนกัน ให้เอายานี้เข้าแก้จึงหาย ตีค่าไว้ 1 ตำลึงทองฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 45260068 ชื่อเรื่อง: ตำรายานายหิ้น โชติอัมมร

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอนเท่านิ้วก้อย

กัญชา 1 ตำลึง

 

 

ลูกกานพลู 2 บาท

ลูกจันทน์ 2 บาท

พริกล่อน 1 ตำลึง

เจตมูลแดง 1 ตำลึง

เปล้าทอง 1 ตำลึง

รากชะพลู 1 ตำลึง

ลูกกระวาน 1 บาท

ดีปลี 2 สลึง

หัวกลอย 1 สลึง

บุกรอ 1 สลึง

อุตพิด 1 สลึง

 

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง ปั้นลูกกลอนขนาดเท่านิ้วก้อย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินวันละ 3 เวลา ตามกำลังที่จะกินได้

ตำรับที่ 36 ยาแก้ลมเสียดแทง

๏ยาแก้ลมเสียดแทง ภาคหนึ่ง ให้เอาบุก อุตพิด ลูกจันทน์ กานพลู กลอย กระวาน กัญชา จิงจ้อ 1 ขิง 1 ยาทั้งนี้เอาสิ่งละ 1 ตำลึง หัสคุณ พริก หัวหอม เอาเท่ายาทั้งหลาย ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง จำเพาะลมเสียดแทงหายสิ้นแล

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220063 ชื่อเรื่อง: ตำราโหราศาสตร์ ไสยศาสตร์ ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (สิ่งละ 1 ตำลึง)

ยาผง

กัญชา 1 ตำลึง

 

 

บุก 1

อุตพิด 1

ลูกจันทน์ 1

กานพลู 1

กลอย 1

กระวาน 1

จิงจ้อ 1

ขิง 1

หัสคุณ 1

พริก 1

หัวหอม 1

น้ำผึ้งรวง

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 37 ยาปันสุนี

๏ยาแก้ลมให้ตัวร้อน ให้เอากัญชา 1 พริกล่อน 1 ตำลึง ขิงแห้ง 1 ตำลึง ส้มกุ้งช้าง 1 ตำลึง ใบคนทีสอ 1 ตำลึง เจ็ตมูนเพลิง[43] 1 ตำลึง มะตูม 1 ตำลึง ขอบนางแดง[44] 1 ตำลึง ผักแว่น 1 ตำลึง ตานหม่อน 1 ตำลึง ยาทั้งนี้ตากแห้งตำผงละลายผึ้งรวง ลูกจันทน์ 2 บาท ให้ทำกลอน[45] กิน 7 วันถอย แล้วยาชื่อปันสุนี

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220063 ชื่อเรื่อง: ตำราโหราศาสตร์ ไสยศาสตร์ ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอน

กัญชา 1

 

 

พริกล่อน 1 ตำลึง

ขิงแห้ง 1 ตำลึง

ส้มกุ้งช้าง 1 ตำลึง

ใบคนทีสอ 1 ตำลึง

เจ็ตมูนเพลิง 1 ตำลึง

มะตูม 1 ตำลึง

ขอบชะนางแดง 1 ตำลึง

ผักแว่น 1 ตำลึง

ตานหม่อน 1 ตำลึง

ลูกจันทน์ 2 บาท

น้ำผึ้งรวง

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตากแห้งตำผงละลายผึ้งรวงให้ทำกลอนลูกจันทน์ 2 บาทให้ปั้นเป็นลูกกลอนกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินเป็นระยะเวลา 7 วันอาการของโรคก็จะบรรเทา

ตำรับที่ 38 ยาแก้ลมระส่ำระสาย เวียนหน้าเวียนตา มืดจิตมืดใจ

๏ยาแก้ลมระส่ำระสาย เวียนหน้าเวียนตา มืดจิตมืดใจ โกฐสอ 1 บาท พริกไทย 1 บาท ใบกัญชา 1 บาท ยาทั้งนี้ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง เอาอ้อยแดงแทรกลงสักหน่อย แก้ไอด้วยกินหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 45260057 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

ใบกัญชา 1 บาท

โกฐสอ 1 บาท

พริกไทย 1 บาท

น้ำผึ้งรวง

อ้อยแดง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง เอาอ้อยแดงแทรกสักหน่อย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 39 ยาแก้ลม

๏ยังมีลมอัน 1 ชื่อวาตาภังคี ลมมันเดือด..ย่อมให้เจ็บทั่วสารพางค์ ครั้นเดือนขึ้นมันก็ขึ้น ครั้นเดือนลงมันก็ลง ลมนั้นขึ้นอยู่ที่ฝ่าตีนถึงกระหม่อม ให้ริว[46] ให้ทนท้องลมอันเกิดแก่ใคร อายุผู้นั้นมิยืนเลย ยังมีฤๅษีตนหนึ่งชื่อมหาเทดภูสีแต่งยาแก้ลมนั้น มอน[47] 1 ตาเสือ 1 พริก 1 กลอย 1 กัญชา 1 สะเดา 1 คนที 1 ทั้งนี้เอาเท่ากันตำเป็นผง เอากะสานโค[48] เป็นกระสายสองจอก เอากะสานโค[49] 5 จอกใส่กับยานั้นกินกัน 5 วันหาย

1) ที่มา: เลขทะเบียน 63220054 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

มอน 1

ตาเสือ 1

พริก 1

กลอย 1

สะเดา 1

คนที 1

กะสานโค

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผง เอากะสานโคเป็นกระสายจำนวนสองจอก เอากะสานโค 5 จอกใส่ในยานั้น

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินยาเป็นเวลา 5 วันหาย

ตำรับที่ 40 ยายูคนทะอักสันพล้าคะยะ

๏ยังมีลมอันหนึ่งชื่อทากันทิวาโย ลมนั้นเกิดแก่ใคร ถ้าผู้ชายมันย่อมขึ้นกระหม่อม ครั้นเมื่อเดือนแรมนั้นมันก็ลงมาหูขวาก็ให้หนักและเจ็บกระบอกตากับปวดหัว ลมนี้เกิดแก่ผู้ใด มักเกิดหลังแข็งและหูหนวก ย่อมแพ้ฟัน กินอาหารไม่มีรส ยังพระฤๅษีตนหนึ่งชื่อมะหาวาโยนาถ อยู่ทิศหรดียาท่านให้เอา ฝ้ายอ่อน 2 บาท มะม่วงคัน 2 บาท ตานดำ 2 บาท ตานหม่อน 1 ตำลึง 2 บาท ส้มกุ้ง 2 ตำลึง สมอมาก 1 ตำลึง แทงทวย[50] 2 บาท ปีป 2 บาท กัญชา 2 บาท ชาราก 2 บาท ผักแว่น 2 ตำลึง ตีนเป็ด 1 ตำลึง ผักเป็ด 2 บาท กระเทียม 2 บาท คัดมอน[51] 1 บาท ขอบชะนาง 1 ตำลึง ชะพลู 1 ตำลึง ปรง[52] 2 บาท ตานน้ำ 2 บาท ถั่วแระ 2 บาท สะเดา 2 บาท โคนดินสอ[53] 2 บาท หญ้าฃุง 2 บาท ลูกจันทน์ 1 ตำลึง กระวาน 1 ตำลึง ดีปลี 1 บาท มหาหิงคุ์ 1 บาท ยาฝิ่น 1 บาท เทียนดำ 2 บาท ผักกาด[54] 2 บาท คน[55] 1 ตำลึง ยาทั้งนี้ตากจงแห้งตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสายกิน 7 วัน รู้จักว่าดีร้าย ยานี้ชื่อยูคนทะอักสันพล้าคะยะฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260047 ชื่อเรื่อง: ตำรายาลมฤๅษี

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 2 บาท

 

 

ฝ้ายอ่อน 2 บาท

มะม่วงคัน 2 บาท

ตานดำ 2 บาท

ตานหมอน 1

ตำลึง 2 บาท

ส้มกุ้ง 2 ตำลึง

สมอมาก 1 ตำลึง

แทงทวย 2 บาท

ปีป 2 บาท

ชะรา 2 บาท

ผักแว่น 2 ตำลึง

ตีนเป็ด 1 ตำลึง

ผักเป็ด 2 บาท

กระเทียม 2 บาท

คัดมอน 1 บาท

 

ขอบชะนาง 1 ตำลึง

ชะพลู 1 ตำลึง

ปรง 2 บาท

ตานน้ำ 2 บาท

ถั่วแระ 2 บาท

สะเดา 2 บาท

โคนดินสอ 2 บาท

ยาฃุง 2 บาท

ลูกจันทน์ 1 ตำลึง

กระวาน 1 ตำลึง

ดีปลี 1 บาท

มหาหิงคุ์ 1 บาท

ยาฝิ่น 1 บาท

เทียนดำ 2 บาท

ผักกาด 2 บาท

คน 1 ตำลึง

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสาย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กิน 7 วัน ก็จะรู้ว่าหายหรือไม่หาย

 

 

ตำรับที่ 41 ยามหาจันทะสารวาโย

๏ยังมีลมจำพวกหนึ่งชื่อพันทะมันมันย่อมให้ตีนตายมือตาย มันให้เจ็บฝ่าตีน ลมนี้เกิดแก่ผู้ใดอายุผู้นั้นถอย ยังมีพระฤๅษีตนหนึ่งชื่อว่า อะทัศพัดมาประกอบยานี้ ให้แก้ลม ท่านให้เอากัญชา 1 ตำลึง มะพร้าวนาฬิเก 1 ตำลึง ยาทั้งนี้คุการ[56]กัน ตั้งไฟให้เป็นยางมะตูม ลูกฝ้ายอันอ่อนนั้นปอกเปลือกเสีย 10 ลูกใส่ลงในยานั้นเคี่ยวจงงวดเป็นสารโค[57] แล้วเอาลูกฝ้ายนั้นมากิน 3 วันถอยยานี้ชื่อมหาจันทะสารวาโยแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260047 ชื่อเรื่อง: ตำรายาลมฤๅษี

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

 

ยาเคี่ยว

กัญชา 1 ตำลึง

 

มะพร้าวนาริเก 1 ตำลึง

ลูกฝ้ายอ่อนปอกเปลือก 10 ลูก

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตั้งไฟเคี่ยวให้เป็นยางมะตูม เอาลูกฝ้ายอ่อนปอกเปลือกออกจำนวน 10 ลูกใส่ลงในยานั้นเคี่ยว 

4) ขนาดการใช้ยา: เอาลูกฝ้ายมากิน

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กิน 3 วันถอย

ตำรับที่ 42 ยาลม

๏ยังมีลมอันหนึ่งชื่อโรคนิวาโยย่อมเล่นแสบใจ เมื่อยทั่วสารพางค์ท้องขึ้นกินข้าวมิได้ ลมนี้ถ้าเกิดแก่ผู้ใดให้เจ็บตัวอายุมิยืนเลย ยังมีฤๅษีตนหนึ่งชื่ออัคคะพังมาประกอบยานี้ ท่านให้เอาขิงแห้ง 1 ตำลึง หอมแดง 1 ตำลึง ส้มกุ้ง 1 ตำลึง โคนดินสอ[58] 1 ตำลึง เสนียด สะเดา 1 ตำลึง ปีป[59] 1 ตำลึง ใบหนาด 1 ตำลึง มะยมตัวผู้ 1 ตำลึง ลูกจันทน์ 1 บาท ดอกจันทน์ 1 บาท กระวาน 1 บาท ดีปลี 1 บาท หัวบุก 1 บาท อุตพิด 1 บาท พริก 1 บาท กัญชาเท่ายาทั้งหลาย ยาทั้งนี้ทำเป็นผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสายกินเท่าลูกพุทรา เมื่อแรกจะกิน 7 ลูกแล้วลดลงมาทุกวันวันละลูกคงแต่ 3 ลูกฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260047 ชื่อเรื่อง: ตำรายาลมฤๅษี

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา

(เท่ายาอื่นๆ)

 

 

ขิงแห้ง 1 ตำลึง

หอมแดง 1 ตำลึง

ส้มกุ้ง 1 ตำลึง

โคนดินสอ 1 ตำลึง

เสนียด

สะเดา 1 ตำลึง

ปีปตำลึง

ใบหนาด 1 ตำลึง

มะยมตัวผู้ 1 ตำลึง

ลูกจันทน์ 1 บาท

ดอกจันทน์ 1 บาท

กระวาน 1 บาท

ดีปลี 1 บาท

หัวบุก 1 บาท

อุตพิด 1 บาท

พริก 1 บาท

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาทำเป็นผงละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสาย

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา กิน 7 ลูกแล้วลดลงมาทุกวันวันละลูกคงแต่ 3 ลูก

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินทุกวัน

ตำรับที่ 43 ยายุคติ

๏ยาชื่อยุคติ แก้ลมวาโยให้ทำยานี้เสียเป็นบังคับลมที่เป็นอันกล่าวมานั่นแลฯ ให้เอาอุตพิด 1 หัวตองเกียด 1 กระดาดแดง 1 แห้วหมู 1 ดองดึง 1 ใบสะเดา 1 ใบมะตูม 1 สัตตะคุณ 1 เปล้าทั้ง 2 จิงจ้อ 1 เจ็ตมูลเพลิงขาว[60] ทั้ง 2 ผักหนอก 1 เพชรสังฆาต 1 ใบสวาด 1 ชุมเห็ดขี้วัว 1 ดอกจันทน์ 1 ดีปลีเชือก 1 ขิงแห้ง 1 ลูกจันทน์ 1 กระวาน 1 กานพลู ชะราดำ ขาว 2 ใบคนที 1 ใบกัญชา 1 ยาทั้งนี้เอาเสมอภาค เอาพริกเท่ายาทั้งปวง ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกินหายแล พยาธิทั้งปวงยานี้ชื่อยุคติแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220046 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

ใบกัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

อุตพิด 1

หัวตองเกียด 1

กระดาดแดง 1

แห้วหมู 1

ดองดึง 1

ใบสะเดา 1

ใบมะตูม 1

สัตตะคุณ 1

 

เปล้าทั้ง 2

จิ้งจ้อ 1

เจตมูลเพลิงขาวทั้ง 2

ผักหนอก 1

เพชรสังฆาต 1

ใบสะวาด 1

ชุมเห็ดขี้วัว 1

ดอกจันทน์ 1

 

ดีปลีเชือก 1

ขิงแห้ง 1

ลูกจันทน์ 1

กระวาน 1

การพลู

ชะราดำ

ขาว 2

ใบคนที 1

พริก

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 44 ยาอัศนี

๏ยังมีลมอันหนึ่งชื่อวาโยอนาวี ลมนั้นเกิดแก่ผู้ใด มันให้ร้อนตัวดังว่าเข้าผิงไฟ มันให้สะบัดดีสะบัดร้ายให้คุกร้อนคุกหนาวนานไปมันกลาย ยังมีพระฤๅษีองค์หนึ่งชื่ออารอดมาประกอบยานี้แก้ ให้เอากัญชา 1 ตำลึง พริกล่อน 1 ตำลึง ขิงแห้ง 1 ตำลึง ส้มกุ้ง 1 ตำลึง สมอมาก 1 ตำลึง ปีป 1 ตำลึง ใบโคนดินสอ 1 ตำลึง มะตูม 1 ตำลึง ขอบชะนาง 1 ตำลึง ผักแว่น 1 ตำลึง 1 เฟื้อง ตานหม่อน 1 ตำลึง ยาทั้งนี้ตำเป็นผงแล้วเอาลูกจันทน์ 1 ตำลึง 2 บาท กระวาน 2 บาท ใส่ด้วยน้ำผึ้งเป็นกระสายกิน 7 วัน หาย ยานี้ชื่ออัศนีฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 57260047 ชื่อเรื่อง: ตำรายาลมฤๅษี

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 ตำลึง

 

 

พริกล่อน 1 ตำลึง

ขิงแห้ง 1 ตำลึง

ส้มกุ้ง 1 ตำลึง

สมอมาก 1 ตำลึง

ปีป 1 ตำลึง

ใบโคนดินสอ 1 ตำลึง

มะตูม 1 ตำลึง

ขอบชะนาง 1 ตำลึง

ผักแว่น 1 ตำลึง 1 เฟื้อง

ตานหม่อน 1 ตำลึง

ลูกจันทน์ 1 ตำลึง 2 บาท

กระวาน 2 บาท

น้ำผึ้ง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำเป็นผงแล้วเอาลูกจันทน์ 1 ตำลึง 2 บาท กระวาน 2 บาท ใส่ผสมกันใช้น้ำผึ้งเป็นกระสาย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กิน 7 วัน

ตำรับที่ 45 ยาแก้ลมอัศนี

๏ยาแก้ลมอัศนี มันขึ้นแต่ฝ่าตีนถึงกระหม่อม ชื่อนรทฤๅษีจึงแต่งยานี้ไว้ให้เอาหอมแดง 1 ตาเสือแดง 1 พริก 1 กัญชา 1 จิก 1 สะเดา 1 คนที 1 ยาทั้งนี้เสมอภาค ตำผงละลายน้ำส่าเหล้าทำเป็นกลอน[61] กิน 5 วันหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220063 ชื่อเรื่อง: ตำราโหราศาสตร์ ไสยศาสตร์ ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาลูกกลอน

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

หอมแดง 1

ตาเสือแดง 1

พริก 1

จิก 1

สะเดา 1

คนที 1

น้ำส่าเหล้า

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำส่าเหล้าทำเป็นลูกกลอน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กิน 5 วัน

ตำรับที่ 46 ยาลม

๏ยังมีลมอันหนึ่งชื่ออัสภังคีลมย่อมให้...ตีจนลมขึ้นแต่ฝ่าตีน มาแทงเอากระหม่อมมันเบี้ยวปาก เป็นแก่ใครผู้นั้นอายุมิยืน....นนทะฤาษีให้แต่งยานี้แก้ให้เอาหอมแดง 1 ตาเสือ 1 กัญชา 1 ปีบ 1 คนทีสอ 1 แสก 1 เอาเท่ากันบดละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสาย ลูกกลอนจะกินจงคนปีบ 5 ลูกกินหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน อ.171.003 ชื่อเรื่อง: พิธีตั้งศาลบวงสรวงทำการมงคลและตำรายาเลือด

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาลูกกลอน

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

หอมแดง 1

ตาเสือ 1

ปีบ 1 คนทีสอ 1

แสก 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาบดละลายน้ำผึ้งรวงเป็นกระสายแล้วนำมาปั้นเป็นลูกกลอน

4) ขนาดการใช้ยา: 5 ลูก

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 47 ยามหากันทรวาโยดี

๏ยานี้ชื่อมหากันทรวาโยดีนัก ลมอันหนึ่งชื่อทาภาคกรดวาโย ย่อมให้หูข้างซ้ายหนักแลไปกึ่งกระหม่อม ครั้นเดือนลงมันมาทางซ้าย ย่อมเจ็บกระบอกตาแลปวดหัวลมนี้เกิดแก่ใคร ๆ ย่อมให้เป็นรังแค แลเป็นหงอกแพ้ฟันกินอาหาร เร่งมิใด[62] จึงฤาษีทิศหรดี มีปรากฏชื่อจึงแต่งยานี้แก้เอากระถิน 1 ปีบ 1 สะค้าน 1 ขี้เหล็ก 1 พริกล่อน 1 กระท้อน 1 กัญชา 1 ดองดึง 1 เอาน้ำอ้อยแดงละลายกินถอยแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 55220005 ชื่อเรื่อง: ตำรายา บทสวดขับเข็น

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1

 

กระถิน 1

ปีบ 1

สะค้าน 1 ขี้เหล็ก 1

พริกล่อน 1

กระท้อน 1

ดองดึง 1

น้ำอ้อยแดง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาละลายกับน้ำอ้อยแดงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 48 ยาแก้ลมอัศวาด

๏ยาแก้ลมอัศวาด อันจับหัวใจให้ชักเท้ากำมือ ลิ้นคางแข็งก็ขึ้นทางใจสะลึมสะลือ ประหนึ่งว่าจะสิ้นใจ ท่านให้เอา มหาหิงคุ์ 1 ยาดำ 1 รงทอง 1 อุตพิด 1 หัวบุก 1 หัวกลอย 1 หัวดาด[63]ทั้ง 2 สนเทศ 1 สักขี 1 เปล้าทั้ง 2 ชะพลู 1 เจตมูลเพลิง 1 ขิง 1 ลูกชะพลู 1 กัญชา 1 ดอกจันทน์ 1 กระวาน 1 กานพลู 1 ว่านนางคำ 1 โกฐสอ 1 อบเชย 1 พริกไทย 1 ลูกมะตูม 1 แก่นแสม[64] ทั้ง 2 ยาทั้งนี้เอาเสมอภาค ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกินหายฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56220016 ชื่อเรื่อง: ตำรายา ยันต์ และคาถาต่าง ๆ

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาผง

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

มหาหิงคุ์ 1

ยาดำ 1

รงทอง 1

อุตพิด 1

หัวบุก 1

หัวกลอย 1

หัวดาดทั้ง 2

สนเทศ 1

สักขี 1

เปล้าทั้ง 2

ชะพลู 1

เจตมูลเพลิง 1

ขิง 1

ลูกชะพลู 1

ดอกจันทน์ 1

กระวาน 1

กานพลู 1

ว่านนางคำ 1

โกฐสอ 1

อบเชย 1

พริกไทย 1

ลูกมะตูม 1

แก่นแสมทั้ง 2

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 49 ยาลม

๏ยังอยู่อีกจำพวก 1 ชื่อว่ากุมพันทะวาโย มันให้มือเย็นตีนเย็น มันให้เหน็ดในอก และมันให้หนักตัว แต่ยังมีพระฤๅษีพระองค์ 1 ชื่อ อัตตะโรจึงประสมยาลมสิ่งนี้ไว้ให้แก้ลมสิ้นทั้งหลายคือ 1 สิ่งท่านให้เอากัญชา 2 บาท เบี้ยจักจั่น 1 ตำลึง ยาฝิ่น 1 บาท น้ำตาลทราย 1 ตำลึง ลูกจันทน์ 2 บาท ดีปลีเชือก 2 บาท พริก 2 บาท หัวหอมแดง 2 บาท ยาทั้งนี้ทำผงละลายน้ำพร้าว[65]สุก 1 ลูก เคี่ยวให้เป็นยางมะตูมแล้วเอาลูกสมอ 11 ลูกฝานเอาแต่สารใน[66] มาใส่ลงในยาแล้วเคี่ยวเข้าให้แห้งแล้วคลึงเมล็ดตากแดดไว้กินวันละ 3 เมล็ด 7 วันแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 59220029 ชื่อเรื่อง: ตำรายา เล่ม 1

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว

กัญชา 2 บาท

 

เบี้ยจักจั่น 1 ตำลึง

ยาฝิ่น 1 บาท

น้ำตาลทราย 1 ตำลึง

ลูกจันทน์ 2 บาท

 

ดีปลีเชือก 2 บาท

พริก 2 บาท

หัวหอมแดง 2 บาท

น้ำมะพร้าวสุก

ลูกสมอ

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาละลายน้ำพร้าวสุก 1 ลูก เคี่ยวให้เป็นยางมะตูมแล้วเอาลูกสมอ 11 ลูกฝานเอาแต่สารใน มาใส่ลงในยาแล้วเคี่ยวเข้าให้แห้งแล้วคลึงเมล็ดตากแดดไว้กิน

4) ขนาดการใช้ยา: กินวันละ 3 เม็ด

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: 7 วัน

ตำรับที่ 50 ยาลม

ยังอยู่อีกจำพวกหนึ่งชื่อวาโยกัง เมื่อแรกมันบังเกิดขึ้นมามันร้อน ๆ เย็น ๆ แล้วมันให้เมื่อยในข้อในกระดูกเท่ากับว่าเหมือนไฟเผาอยู่ในอก แต่ยังมีพระฤๅษีอยู่องค์หนึ่ง ชื่อตารอดโต่นา จึงบันดาลยาลมนี้ไว้ให้แก่มนุษย์โลกสิ้นทั้งหลาย คือท่านให้เอากัญชา 1 พริกล่อน 1 หัวขิงแดง 1 ส้มกุ้งแดง 1 คนทีสอ 1 ตานหม่อน 1 ให้เอาสิ่งละตำลึง ลูกจันทน์ 1 บาท ลูกกระวาน 1 บาท ยาทั้งนี้ทำให้เป็นผงละลายน้ำผึ้งรวง ทำกลอน[67]เท่าลูกบัว[68]กินวัน 3 เพลา 7 วันก็หายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 59220029 ชื่อเรื่อง: ตำรายา เล่ม 1

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาลูกกลอนเท่าเม็ดบัว

กัญชา 1

พริกล่อน 1 ตำลึง

หัวขิงแดง 1 ตำลึง

ส้มกุ้งแดง 1 ตำลึง

 

คนทีสอ 1 ตำลึง

ตานหม่อน 1 ละตำลึง

ลูกจันทน์ 1 บาท

ลูกกระวาน 1 บาท

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาทำให้ผงละลายน้ำผึ้งรวง ทำเป็นลูกกลอนเท่าเม็ดบัว

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินวัน 3 เพลา 7 วันก็หาย

ตำรับที่ 51 ยาลม

ลมอันหนึ่งชื่อทันตะลม นั้นมันให้เย็นข้อมือ เจ็บให้เหน็ดมือตายตีนตายยกมิขึ้น ถ้าลมนั้นเกิดแก่ผู้ใด อายุผู้นั้นน้อยนักแลให้เอากัญชา 1 ตำลึง เนย 2 บาท ยาฝิ่น 1 สลึง น้ำตาลทราย 1 ตำลึง ลูกจันทน์ 2 บาท ดอกจันทน์ 2 บาท ดีปลี 2 บาท พริก 2 บาท หอม 2 บาท มะพร้าวนาฬิเกลูก 1 ยาทั้งนี้ใส่ลงด้วยกันเคี่ยวเป็นยางตูม[69] แลเอาสมอ[70] ยาผาย 10 ลูกปอกใส่ลงยานั้นเคี่ยวให้งวดกินถอยแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 60260063 ชื่อเรื่อง: ตำรายา คาถาอาคม

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:               

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว

กัญชา 1 ตำลึง

 

เนย 2 บาท

ยาฝิ่น 1 สลึง

น้ำตาลทราย 1 ตำลึง

ลูกจันทน์ 2 บาท

ดอกจันทน์ 2 บาท

ดีปลี 2 บาท

พริก 2 บาท

หอม 2 บาท

มะพร้าวนาฬิเกลูก 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาเคี่ยวให้งวด

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 52 ยามหากันทรชาวาโย

ลมอันหนึ่งชื่อพันทะให้ตีนตายมือตาย เย็นหนาวหยิกมิเจ็บ ลมนี้เกิดแต่ใคร ๆ ย่อมถอยอายุ จริงทุกสรรพศรี แต่งยานี้แก้ให้เอา กัญชา 1 ตำลึง 1 บาท เนย 2 ตำลึง ลูกจันทน์ 2 ตำลึง ดีปลี 2 ตำลึง หอมแดง 2 ตำลึง น้ำมะพร้าวนาฬิเก 1 ยาทั้งนี้ประสมกันเคี่ยวจนงวดจลาขิ โกลอน[71] เท่าลูกไผ่กินสามวันถอยหลังแล ยานี้ชื่อมหากันทรชาวาโยดีนักฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220046 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว

กัญชา 1 ตำลึง 1 บาท

 

เนย 2 ตำลึง

ลูกจันทน์ 2 ตำลึง

ดีปลี 2 ตำลึง

หอมแดง 2 ตำลึง

น้ำมะพร้าวนาฬิเก 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาประสมกันเคี่ยวจนงวดปั้นเป็นลูกกลอนขนาดเท่าลูกไผ่

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินสามวันถอย

ตำรับที่ 53 ยาแก้ลมเอกตะภังคี

ลมอันหนึ่งชื่อว่าเอกตะภังคี ย่อมให้เจ็บกระดูกทั่วสารพางค์ ครั้นขึ้นมันขึ้นดอย ครั้นแรมมันก็ลงตาม ลมนั้นมันขึ้นแต่ฝ่าตีนไปถึงกระหม่อม ย่อมให้เหม็นปาก ลมนี้เกิดแต่ใคร ๆ อายุมิยืนเลย จึงนนทฤๅษีแต่งยานี้แก้ หอมแดง 1 พริกจอก 1 กัญชา 1 ปีบ 1 กานพลู 1

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220046 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ไม่ระบุ

กัญชา 1

 

หอมแดง 1

พริกจอก 1

ปีบ 1

กานพลู 1

3) วิธีการใช้ยา: ไม่ระบุ

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 54 ยาแก้ลมเอกตะภังคี

ลมอันหนึ่งชื่อเอกตะภังคี ย่อมให้เจ็บกระดูกทั่วสารพางค์ครันขึ้นมันขึ้นดอย ครันแรมมันกะลงตาม ลมนั้นมันขึ้นแต่ฝ่าเท้าไปถึงกระหม่อม ย่อมให้เหม็นปาก ลมนี้เกิดแต่ใคร ๆ อายุเหมือนขึ้นเลย จึงนนทฤๅษีแต่งยานี้แก้เข้า หอมแดง 1 พริกจอก 1 กัญชา 1 ปีป 1 กานพลู 1 คนทีสอ 1 เอาเสมอภาค ละลายน้ำล้านโค[72] หาตรอง[73] ใส่ด้วยยานี้ให้ข้น แต่พอปั้นได้เป็นกลอน ทำสิบลูกกินสิบวันเว้นแล

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220072 ชื่อเรื่อง: ตำรายา บทสวดขับเข็น  

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาลูกกลอน

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

หอมแดง 1

พริกจอก 1

ปีป 1 กานพลู 1

คนทีสอ 1

น้ำล้านโค

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาละลายน้ำปัสสาวะโคให้พอปั้นเป็นลูกกลอนได้

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินสิบวันเว้น

ตำรับที่ 55 ยาแก้ลม กษัยต่าง ๆ

๏ลูกจันทน์ 1 บาท ดอกจันทน์ 1 บาท กานพลู 1 บาท พับแพวแดง[74] 1 บาท ตรีกระตุก 1 บาท ตรีผลา 1 บาท โหราเท้าสุนัข 1 บาท ยาดำ 2 บาท 2 สลึง มหาหิงคุ์ 2 บาท รงทอง 1 บาท 2 สลึง โกฐทั้งห้า 1 บาท เทียนทั้งห้า 1 บาท พิมเสน 1 บาท ลูกสะค้าน 1 บาท ดีปลี 1 บาท เกลือสินเธาว์ 1 บาท พริก 1 บาท รากชะพลู 1 บาท กัญชา 1 บาท แตร่งทอง[75] นั้นขอเสียก่อนจึงจะได้ให้ไปขอหัวรุ่งแล้วปิ้งไฟพอไหม้ ยานี้ตำผงละลายน้ำผึ้ง น้ำกระเทียมก็ได้ แก้ลม กษัยต่างๆ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56260007 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 บาท

 

 

ลูกจันทน์ 1 บาท

ดอกจันทน์ 1 บาท

กานพลู 1 บาท

พับแพวแดง 1 บาท

ตรีกระตุก 1 บาท

ตรีผลา 1 บาท

โหราเท้าสุนัข 1 บาท

ยาดำ 2 บาท  2 สลึง

มหาหิงคุ์ 2 บาท

รงทอง 1 บาท 2 สลึง

โกฐทั้ง 5 1 บาท

เทียนทั้ง 5 1 บาท

พิมเสน 1 บาท

ลูกสะค้าน 1 บาท

ดีปลี 1 บาท

เกลือสินเธาว์ 1 บาท

พริก 1 บาท

รากชะพลู 1 บาท

น้ำผึ้ง

น้ำกระเทียม

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งหรือน้ำกระเทียมก็ได้

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 56 ยาเทพอาวุธ

๏ยานี้ชื่อเทพอาวุธ ให้ละลายน้ำผึ้งกินแก้ลมทั้งปวง ให้หืดไอแลลมแก้ริดสีดวง เจ็บเอวเจ็บหลังเจ็บตะโพก แก้ริดสีดวง 108 จำพวกจุกเสียดแก้ลมทนท้องขึ้น แลลมเป็นดานในท้อง ลมเมลื่อยขึ้นมาเพื่อ แก้ลมในท้องให้ใส้เป็นขด แก้มองคร่อนอนมิหลับ ให้จับเมริน[76] ไฟธาตุให้กินข้าวได้ท่านให้เอา กัญชา 1 บาท หัวกลอย 1 สลึง หัวบุก 2 บาท อุตพิด 1 สลึง กระดาดขาว 1 สลึง กระดาดดำ 1 สลึง เจตมูลเพลิง 2 ตำลึง 1 บาท ขิงแห้ง 1 บาท 1 สลึง ดีปลี 2 บาท ลูกจันทน์ 1 สลึง โกฐสอ 1 สลึง กระวาน 1 สลึง กรามพลู[77] 1 สลึง เทียนดำ 2 สลึง เทียนขาว 2 สลึง เทียนเยาวพาณี 1 สลึง พริกล่อน 2 ตำลึง 2 บาท ยาสิบแปดสิ่งนี้ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกินหายแลฯ ได้เชื่อแล้วฯ

1) ที่มา:  เลขทะเบียน 60260069 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กานชา 1 บาท

 

 

หัวกลอย 1 สลึง

หัวบุก 2 บาท

อุตพิด 1 สลึง

กระดาดขาว 1 สลึง

กระดาษดำ 1 สลึง

เจตมูนเพลิง 2 ตำลึง 1 บาท

ขิงแห้ง 1 บาท 1 สลึง

ดีปลี 2 บาท

ลูกจันทน์ 1 สลึง

โกฐสอ 1 สลึง

กระวาน 1 สลึง

กรามพลู 1 สลึง

เทียนดำ 2 สลึง

เทียนขาว 2 สลึง

เทียนเยาวพานี 1 สลึง

พริกล่อน 2 ตำลึง 2 บาท

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 57 ยาแก้ลมระส่ำระสาย เวียนหน้าเวียนตา มืดจิตมืดใจ

๏ยาแก้ลมระส่ำระสาย เวียนหน้าเวียนตา มืดจิตมืดใจ เอายานี้แก้ ท่านให้เอาโกฐสอ 1 บาท พริกไทย 1 บาท ใบกัญชา 1 บาท ดีปลี 1 บาท ยาทั้งนี้ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง เอาอ้อยแดงแทรกลงสักหน่อย แก้ไอด้วยกินหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 45260068 ชื่อเรื่อง: ตำรายานายหิ้น โชติอัมมร

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

ใบกัญชา 1 บาท

 

โกฐสอ 1 บาท

พริกไทย 1 บาท

ดีปลี 1 บาท

น้ำผึ้งรวง

อ้อยแดง

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง เอาอ้อยแดงแทรกสักหน่อย

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 58 ยาแก้ลม 16 จำพวก แก้บวมทั้งตัว

ยาแก้ลม 16 จำพวก แก้บวมทั้งตัว ท่านให้เอาหัวบุก 1 หัวกลอย 2 สลึง หัวกระดาดแดง 2 สลึง หัวอุตพิด 2 สลึง เจ็ตหมูนเพลิง[78] 1 ชั่ง 2 บาท ดีปลี 1 ชั่ง กัญชา 1 บาท เทียนแดง 1 บาท เทียนขาว 2 สลึง พริกไทยเท่ายาทั้งหลายตำผงละลายน้ำร้อนก็ได้น้ำผึ้งก็ได้กินทุกวันแล แก้ลม 16 จำพวก ริดสีดวง 16 จำพวกได้กินยานี้หายนักแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 48260028 ชื่อเรื่อง: ตำรายาพระอินทอง (ฉบับ 1-4)

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

 

 

ยาผง

กัญชา 1 บาท

 

 

หัวบุก 1

หัวกลอย 2 สลึง

หัวกระดาดแดง 2 สลึง

หัวอุตพิด 2 สลึง

เจ็ตหมูนเพลิง1 ชั่ง 2 บาท

ดีปลี 1 ชั่ง

เทียนแดง 1 บาท

เทียนขาว 2 สลึง

พริกไทยเท่ายาทั้งหลาย

น้ำร้อน

น้ำผึ้ง

 

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำร้อนก็ได้น้ำผึ้งก็ได้

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินทุกวัน

ตำรับที่ 59 ยาแก้ลมแน่นหน้าอก กินข้าวมิได้ แก้เสมหะ

๏ยาแก้ลมแน่นหน้าอก กินข้าวมิได้แล แก้เสมหะก็ได้ คนไข้กินได้แลกินเท่าเมล็ดพริกแลกินข้าวได้แล ท่านให้เอาหัวบุกรอ 3 ส่วน หัวอุตพิด 4 ส่วน ดอกจันทน์ 1 ลูกจันทน์ 1 กระวาน 1 กานพลู 1 ดีปลี 1 รากเจตหมูนดอกแดง[79] พริกล่อน 1 รากก้างปลาแดง 1 รากพร้าว[80] 1 ลูกภลัน 1 กัญชาใส่สักหน่อย ตำผงละลายน้ำผึ้งรวงกินเท่าเมล็ดพริกไทย กินข้าวได้ เสมหะปะหน้าอกก็ได้แก้ลมก็ได้แลทำเถิดฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 46220003 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชาใส่สักหน่อย

 

 

หัวบุกรอ 3 ส่วน

หัวอุตพิด 4 ส่วน

ดอกจันทน์ 1

ลูกจันทน์ 1

กระวาน 1

กานพลู 1

ดีปลี 1

รากเจตหมูนดอกแดง

พริกล่อน 1

รากก้างปลาแดง 1

รากพร้าว 1

ลูกภลัน 1

น้ำผึ้งรวง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าเมล็ดพริกไทย

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 60 ยาลม

๏ยาลม กัญชา 1 สลึง ขิง 3 สลึง ดีปลี 1 สลึง หรดี 1 สลึง สมอเทศ 1 บาท สมอไทย 1 สลึง มะขามป้อม 1 บาท ตำผงละลายน้ำผึ้งรวง 2 ส่วน น้ำอ้อยแต่งแต่ส่วน 1 ให้กินเท่าลูกพุทรา เช้าลูก 1 ค่ำลูก 1 หยุดเข้าพยาธิมิได้ แม้นเนื้อหนังเหี่ยวแห้ง ก็ตึงขึ้นมาถ้าเป็นพยาธิรำโหะ[81] เป็นเนื้อ 9 ประการ เป็นขี้เรื้อน 9 ประการก็ดี ลมจุกอกลมแทง ลุกขึ้นตามืดเพื่อกำเดาก็ดี ลมในท้องทั้ง 5 ประการก็ดี ลุกนั่งมิได้ ไอก็ดี ได้กินยานี้อายุยืน 100 หนึ่งมหากำลังหนุมานแล

1) ที่มา: เลขทะเบียน 61220046 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 1 สลึง

 

 

ขิง 3 สลึง

ดีปลี 1 สลึง

หรดี 1 สลึง

สมอเทศ 1 บาท

สมอไทย 1 สลึง

มะขามป้อม 1 บาท

น้ำผึ้งรวง 2 ส่วน

น้ำอ้อยแต่งแต่ส่วน 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงละลายน้ำผึ้งรวง 2 ส่วน น้ำอ้อยแต่งแต่ส่วนหนึ่ง

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: กินเวลาเช้าลูก 1 ค่ำลูก 1 แล้วหยุด

ตำรับที่ 61 ยาลมกษัย แก้กล่อน

๏ยาลมกษัย แก้กล่อน เอาลูกในสวาด 1 ผักราดหัวแหวนทั้ง 5 ลูกบวบขมเอาที่อ่อน 1 รากชะพลู 1 หัวแห้วหมู 1 ใบกัญชา 1 พริก 1 ทำเป็นผงละลายน้ำผึ้งสองส่วน น้ำมันส่วน 1 ละลายยาเท่าลูกพุทรา แก้กล่อน ผอมแห้ง คนเดินทางเอาให้ได้ทำกินแล้วฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 52260051 (อ.180.009) ชื่อเรื่อง: ตำรายาแก้ไข้ทั้งปวง เล่ม 1

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

ใบกัญชา 1

 

 

ลูกในสวาด 1

ผักราดหัวแหวนทั้ง 5

ลูกบวบขมเอาที่อ่อน 1

รากชะพลู 1

หัวแห้วหมู 1

พริก 1

น้ำผึ้งสองส่วน

น้ำมันส่วน 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาทำเป็นผงละลายน้ำผึ้งสองส่วน น้ำมันส่วน 1 ละลายยา

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 62 ยาลมกษัย แก้กล่อน

๏ยาลมกษัย แก้กล่อน เอาลูกสวาด 1 ผักราด[82] ทั้ง 5 ลูกบวบขมเอาที่อ่อน 1 รากชะพลู 1 หัวแห้วหมู 1 ใบกัญชา 1 พริก 1 ทำเป็นผงละลายน้ำขิงสองส่วน น้ำมันส่วนหนึ่งละลายกินเท่าลูกพุทรา แก้กล่อนผอมแห้ง คนเดินทางเอาให้ได้ทำกินแล้วฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน อ.180.014 ชื่อเรื่อง: ตำรายารักษาโรคต่าง ๆ

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

ใบกัญชา 1

 

ลูกสวาด 1

ผักราดทั้ง 5

ลูกบวบขมอ่อน 1

รากชะพลู 1

หัวแห้วหมู 1

พริก 1

น้ำขิง 2 ส่วน

น้ำมันส่วน 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาทำเป็นผงละลายน้ำขิงสองส่วน น้ำมันส่วนหนึ่งละลายกิน

4) ขนาดการใช้ยา: กินเท่าลูกพุทรา

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 63 ยาแก้ลมแก้โรคทั้งปวง

๏ยานี้ไห้ทานต่อไป หญิงชายทั้งปวงแก้ลมแก้โรคทั้งปวง เอาลูกจันทน์ 1 เฟื้อง ดอกจันทน์ 1 สลึง กระวาน 2 สลึง กานพลู 2 สลึง ลูกพิลังกาสา 3 สลึง การบูร 1 บาท 3 สลึง ดินสิว[83] 2 สลึง 1 เฟื้อง โกฐสอ 2 ตำลึง 2 เฟื้อง โกฐเขมา 2 บาท 3 สลึง เทียนแดง 1 บาท 1 สลึง เทียนตาตั๊กแตน 1 บาท 1 สลึง 1 เฟื้อง เทียนข้าวเปลือก 1 บาท 2 สลึง เทียนเยาวพาณี 1 บาท 2 สลึง 1 เฟื้อง เทียนดำ 1 บาท 1 สลึง ว่านน้ำ 3 สลึง 1 เฟื้อง เกลือสินเธาว์ 1 สลึง สมอเทศ 1 บาท 3 สลึง ลูกสมอไทย 2 บาท ลูกสมอพิเภก 1 ตำลึง 2 บาท 1 เฟื้อง บุกรอ 2 บาท 2 สลึง ขิงแห้ง 2 บาท 2 สลึง เจตมูลเพลิง 2 บาท 3 สลึง หัสคุณเทศ 1 บาท กัญชา 3 ตำลึง 1 บาท พริก 1 ตำลึง 35 สิ่งนี้ตำผงไว้ละลายน้ำผึ้งรวงก็ได้น้ำอ้อยแดงก็ได้ กินแก้โรค 12 จำพวกแก้ท้องขึ้นท้องพอง 55 จำพวกแก้ไส้กล่อน 5 จำพวกแก้หืดไอ 5 จำพวก แก้ขี้เรื้อนกุฏฐัง 5 จำพวก แก้เสมหะ 10 จำพวกแก้บ้าทุจริต 8 จำพวก แก้ตามืดมัวฟางแก่หนัก ลมให้หาวให้ฟั่นเฟือนให้หลงลืมเจ็บหน้าสะโพก จุกเสียดสันหลังแก้ทั้งกลากเกลื้อนขี้เรื้อนกุฏฐังมะเร็งคุดทะราด เป็นคาติไนย ลมให้หืดไอ ลมมักให้จาม ให้หาวลมมักระทดใจ ให้ตัวสั่น ทั่วสารพางค์ ลมปัตคาดราทยักษ์ ให้รากให้สะอึก แก้ลมขึ้นกุนแก้ปัตคาด แก้ลมกุมภัณฑ์แลลมเวียนรวนลมทั้งเจ็ดจำพวก แก้ไข้สันนิบาตด้วยโลหิตพิการต่าง ๆ ให้ทุ่มเถียงกัน มักหึงผัวหึงเมีย มักด่าพ่อแม่เอง ลมวิตกวิจารณ์นอนมิหลับ ลมให้เงื่องงง หาวนอนมันให้ขัดอก ขัดในคอ ปวดในชายโครงให้แสบไส้

1) ที่มา: เลขทะเบียน 48260100 ชื่อเรื่อง: ตำรายาและคาถา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาผง

กัญชา 3 ตำลึง 1 บาท

 

 

ลูกจันทน์ 1 เฟื้อง

ดอกจันทน์ 1 สลึง

กระวาน 2 สลึง

กานพลู 2 สลึง

ลูกพิลังกาสา 3 สลึง

การบูร 1 บาท 3 สลึง

ดินสิว 2 สลึง 1 เฟื้อง

โกฐสอ 2 ตำลึง 2 เฟื้อง

โกฐเขมา 2 บาท 3 สลึง

เทียนแดง 1 บาท 1 สลึง

เทียนตาตั๊กแตน 1 บาท 1 สลึง 1 เฟื้อง

เทียนข้าวเปลือก 1 บาท 2 สลึง

เทียนเยาวพาณี 1 บาท 2 สลึง 1 เฟื้อง

เทียนดำ 1 บาท 1 สลึง

ว่านน้ำ 3 สลึง 1 เฟื้อง

เกลือสินเธาว์ 1 สลึง

สมอเทศ 1 บาท 3 สลึง

ลูกสมอไทย 2 บาท

ลูกสมอพิเภก 1 ตำลึง 2 บาท 1 เฟื้อง

บุกรอ 2 บาท 2 สลึง

ขิงแห้ง 2 บาท 2 สลึง

เจตมูลเพลิง 2 บาท 3 สลึง

หัสคุณเทศ 1 บาท

พริก 1 ตำลึง

น้ำผึ้งรวง

น้ำอ้อยแดง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาตำผงไว้ละลายน้ำผึ้งรวงก็ได้น้ำอ้อยแดงก็ได้

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 64 ยาลมมือตายตีนตายภัณฑยักษ์

๏ผู้ใดลมมือตายตีนตายภัณฑยักษ์ ทองหลางใบมน 3 บาท จิงจ้อ 1 ตำลึง หัวแห้วหมู 1 ตำลึง กัญชา 3 บาท พับแพรวแดง[84] 3 บาท ยาดำ 2 บาท พริกไทย 1 ตำลึง มหาหิงคุ์ 2 บาท การบูร 2 บาท ลูกจันทน์ 1 บาท เปลือกกันเกราแดง 1 ตำลึง โกฐทั้งห้าสิ่งละ 1 สลึง แก้กล่อนในท้องขึ้นกลางคืนหายแลฯ

1) ที่มา: เลขทะเบียน 38220075 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ไม่ระบุ

กัญชา 3 บาท

 

 

ทองหลางใบมน 3 บาท

จิงจ้อ 1 ตำลึง

หัวแห้วหมู 1 ตำลึง

พับแพรวแดง 3 บาท

ยาดำ 2 บาท

พริกไทย 1 ตำลึง

มหาหิงคุ์ 2 บาท

การบูร 2 บาท

ลูกจันทน์ 1 บาท

เปลือกกันเกราแดง 1 ตำลึง

โกฐทั้ง 5 สิ่งละ 1 สลึง

3) วิธีการใช้ยา: ไม่ระบุ

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 65 ยาแก้ลมตีนมือตีนตาย

๏ยาแก้ลมตีนมือตีนตาย เป็นท้องผอมเหลืองเป็นยาสรรพพยาธิทั้งหลายแล เอาดีปลี 1 ชะพลู 1 พริก 1 ขิงแห้ง 1 กระวาน 1 ลูกสะค้าน 1 ยาทั้งนี้เอาเท่ากัน เอากัญชา 1 เอาเท่ายาทั้งหลายทำผง ละลายน้ำผึ้งรวงก็ได้ น้ำอ้อยแดงก็ได้ ทำกลอน[85]เท่าลูกพุทรากินยาตีนตายมือตาย

1) ที่มา: เลขทะเบียน 56220050 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กระสายยา

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ (ยาทั้งหมดนี้เอาเท่ากัน)

ยาลูกกลอนเท่าลูกพุทรา

กัญชา 1

(เท่ายาอื่นๆ)

 

ดีปลี 1

ชะพลู 1

พริก 1

ขิงแห้ง 1

กระวาน 1

ลูกสะค้าน 1

น้ำผึ้งรวง

น้ำอ้อยแดง

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีนำตัวยามาการยาทั้งหลายทำผง ละลายน้ำผึ้งรวงก็ได้ น้ำอ้อยแดงก็ได้ ทำลูกกลอนเท่าลูกพุทรากิน

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 66 ยาแก้ลมมือตายตีนตาย

๏ยาแก้ลมมือตายตีนตาย เล่า รากชะพลู 1 พริกล่อน 1 ผิวมะกรูด 1 ผิวมะนาว 1 ลูกชะพลู 1 ใบเฉียงพร้า 1 สุพรรณทั้ง 2 ย่านแตงหนู 1 ใบขี้เหล็ก 1 กัญชา 1 ลูกลำโพงทั้ง 2 โหรา 1 เอามาเคี่ยว ขี้กินมันทา ว่าดับลมพิษทั้งปวง

1) ที่มา: เลขทะเบียน 47260004 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาเคี่ยว

กัญชา 1

 

 

รากชะพลู 1

พริกล่อน 1

ผิวมะกรูด 1

ผิวมะนาว 1

ลูกชะพลู 1

 

ใบเฉียงพร้า 1

สุพรรณทั้ง 2

ย่านแตงหนู 1

ใบขี้เหล็ก 1

ลูกลำโพงทั้ง 2

โหรา 1

3) วิธีการใช้ยา: ใช้วิธีการนำตัวยามาเคี่ยว ขี้กินมันทา

4) ขนาดการใช้ยา: ไม่ระบุ

5) จำนวนครั้งและช่วงเวลาการใช้ยา: ไม่ระบุ

ตำรับที่ 67 ยาประคบเส้นเอ็น

๏ตำรายาแก้ลม แก้เอ็น...ยาประคบ เอาหัวหอม 1 หัวเปราะ 1 หัวกระชาย 1 ใบผักเสี้ยนผี 1 ใบเงินเล็ก ๆ ใหญ่ ๆ 1 หัวชะงอ 1 ชองนางคลี 1 มรุ้ย[86] ทั้ง 2 ใบมะรุม 1 ใบมะกรูด 1 ใบมะนาว 1 ใบลอกอ[87] 1 ใบกัญชา 1 กระเทียม 1 ใบหนาด 1 หัวไพล 1 ระงับหิ้งหน่อยหนึ่ง ลูกกล้วยอ่อน 1 พริก 1 ขมิ้นอ้อย 1 ยาประคบเส้นเอ็น

1) ที่มา: เลขทะเบียน 47260121 ชื่อเรื่อง: ตำรายา

2) ส่วนประกอบของตำรับยา:                         

รูปแบบยา

ปริมาณ (สัดส่วน)

กัญชา

ตัวยาอื่น ๆ

ยาประคบ

ใบกัญชา 1

 

 

หัวหอม 1

หัวเปราะ 1

หัวกระชาย 1

ใบผักเสี้ยนผี 1

ใบเงินเล็กๆ ใหญ่ๆ 1

หัวชะงอ 1

ชองนางคลี 1

มรุ้ยทั้ง 2

ใบมะรุม 1

ใบมะกรูด 1

ใบมะนาว 1

ใบลอกอ 1

กระเทียม 1 ใบหนาด 1

หัวไพล 1